Polityka: analizy, dyskusje, program

Nasze teksty mają ambicję służyć głębokiej politycznej zmianie. Chcemy, by media organizowały opinię publiczną i reprezentowały ją wobec polityków -- nie tylko rządzących. Chcemy również, by stały się miejscem rzetelnej debaty, w której wykuwa się wizja lepszej Polski, Europy i świata.

Celem jest obywatelskie społeczeństwo

Bez debaty polityka nie jest możliwa. Bez debaty publicznej niemożlliwa jest polityka demokratyczna. Bez mediów jako czwartej władzy w państwie nie ma mowy o demokracji, której instytucje należą do obywateli.

Wyobraź sobie, że zamiast bojkotować Orlen, który uczestniczy w zamachu na niezależne media, co dziesiąty wyborca opozycji przeznacza miesięcznie równowartość jednego litra benzyny na fundusz społecznych mediów.
Wesprzyj projekt obywatelskich mediów

Polityka: analizy, dyskusje, program

Nasze teksty mają ambicję służyć głębokiej politycznej zmianie. Chcemy, by media organizowały opinię publiczną i reprezentowały ją wobec polityków — nie tylko rządzących. Chcemy również, by stały się miejscem rzetelnej debaty, w której wykuwa się wizja lepszej Polski, Europy i świata.

Odbudowa polskiej demokracji analizy, szanse i recepty – relacja z debaty o wspólnej liście opozycji. Odc. 2

The time is out of joint: O cursed spite  
That ever I was born to set it right

William Shakespeare – Hamlet

Debata o wspólnej liście odbyła się 27 listopada w lokalu o znamiennej nazwie „Marzyciele i Rzemieślnicy”. Uczestników, balansujących między marzycielstwem a rzemiosłem, połączyło przekonanie, że „Czas wypadł z ram” i że propozycje niesztampowe, wbrew stereotypom, przełamujące impossybilizm utartych zwyczajów polskiej raczkującej demokracji są teraz niezbędne, by poradzić sobie z zapaścią cywilizacyjną jaką zafundowały nam rządy Zjednoczonej Prawicy

Padło wiele ocen/argumentów/propozycji. Spróbujemy je uszeregować, posługując się cytatami z przysłanych tekstów i spisanymi wypowiedziami, skupiając się na odpowiedziach na postawione w debacie pytania: Jeśli wspólna lista to jaka i jak ją uwiarygodnić w oczach wyborców? Precyzujemy zaproponowane cele, konieczne sposoby i działania, które zdaniem uczestników można i należałoby podjąć.   

Przebieg debaty TUTAJ.

Wystąpienia złożone przed debatą TUTAJ.

Wczoraj opublikowaliśmy propozycje dotyczące celu wyborczego (większość konstytucyjna) oraz argumenty za i przeciw wspólnej liście.  Dzisiaj propozycje dotyczące konstrukcji wspólnej listy i wiarygodności list.

Konstrukcja wspólnej listy

Należałoby precyzyjnie uzgodnić sposób podziału miejsc między koalicjantów. Na stole leżą propozycje/sugestie przedstawione też w debacie:

Prof. Marek Ziółkowski: – Jedyny radykalnie nowy element tego projektu polega na odmiennym podziale zdobytych w wyborach mandatów pomiędzy partnerów koalicyjnych. W obrębie głosów uzyskanych przez Koalicję jako całość dzieliłoby się zdobyte mandaty – na podstawie wspólnej umowy wszystkich partnerów – nie według kolejności uzyskanych indywidualnych wynikówale w zależności od liczby wszystkich głosów oddanych na poszczególne ugrupowania. Byłyby to wybory proporcjonalne w obrębie koalicji….Taka koalicja pozwala obejść d’Hondta i wykorzystać na korzyść, z odrębną kampanią wyborczą. Warunkiem zgoda na proporcjonalny podział, bez zaufanie tego nie będzie.

Marcin Święcicki: – Uzgadniamy najpierw proporcje podziału miejsc na listach, np. w oparciu o średnią poparcia z trzech ostatnich sondaży z 5 uznanych sondażowni. Przypuśćmy, że koalicjant KO miał 26 procent, koalicjant PL 2050 – 11, koalicjant Lewica – 8 i koalicjant PSL-KP – 5 procent poparcia. Do tych wyników stosujemy system rozdziału kolejnych miejsc zgodnie z metodą Saint-Lagie (Sainte-Lague)…. Koszmar uzgodnień trzeba zastąpić algorytmem. Uzgodnić proporcje obsadzenie miejsc między partiami, np. na podstawie uśrednionych sondaży, wypełnić 920 miejsc w oparciu o metodę Sainte Lague. Inna propozycja marszałka Borowskiego o przypisaniu tych samych numerów na listach.

Seweryn Chwałek: Przekonanie wyborców opozycji do wspólnej listy będzie miało szansę pod warunkiem stworzenia możliwości głosowania w ramach jednej listy na konkretną partię i kandydata. To nie jest trudne. Można ustalić, iż wszystkie miejsca od 5 do 9 na wspólnej liście to miejsca lewicy, miejsca od 10 do 14 to miejsca Polski 2050 a miejsca od 15 do 19 to miejsca PSL, od 20 do 24 to miejsca PO od 24 do 27 Nowoczesna od 28 do 30 Zieloni. Pierwsze cztery miejsca na listach w całym kraju otrzymują po jednym kandydaci KO, Lewicy, Polski 2050 i PSL , a kolejność jest losowana.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Odbudowa polskiej demokracji analizy, szanse i recepty- relacja z debaty o wspólnej liście opozycji. Cz. 1

Należy też wziąć pod uwagę wnioski z poprzednich „wspólnych list”. Michał Majewski: – Wspólną listę testowaliśmy już trzy razy. Lekcja, która płynie z Eurowyborów dla jednej listy, to fakt, że tego typu projektów nie można dopinać na kilka tygodni przed wyborami. Wyborcy muszą mieć czas, aby oswoić się z nową koalicją, a startujący w wyborach politycy spójny przekaz, dlaczego startują pod jednym szyldem wyborczym. Ważni są również kandydaci. …. Rozpoznawalność polityków PiS, którzy byli lokomotywami wyborczymi w tym okręgu, na pewno przyczyniła się do lepszego wyniku PiS. Patrząc z innej strony opozycja, która w wyborach do Sejmu startowała w blokach bardziej czytelnych dla głosujących – KO, Zjednoczona Lewica, PSL + Kukiz, w okręgu tarnowskim nie poprawiła swojego wyniku w postaci mandatów wyborczych.

Porównanie zachowań wyborców, gdy muszą przenieść swoje preferencje partyjne na wybór jednej z koalicji wyborczych, nie dają jednoznacznej odpowiedzi, jaka powinna być wspólna lista, ale dają pewne wskazówki.

– Pierwsza, to dobór kandydatów na liście. Na wspólnej liście nie może być dominującej jedynki, każda partia opozycyjna musi mieć na liście rozpoznawalnego w okręgu wyborczym lidera, uzgodnionego już teraz, w czym mogą pomóc ruchy obywatelskie i samorząd. Wyraziści liderzy na liście PiS byli moim zdaniem głównym czynnikiem zdecydowanego zwycięstwa tej partii z Koalicją Europejską w Eurowyborach w tym regionie.

 – Szyld wyborczy PO w drugiej turze wyborów prezydenckich nie powodował odpływu wyborców z pierwszej tury, ale nie przyczynił się do wzrostu poparcia. Szyld wyborczy PSL nie pomógł kandydującemu do Senatu Zbigniewowi Karcińskiemu.

– Wyborcy Lewicy w tym okręgu wyborczym nie mieli problemów, aby głosować na innych kandydatów. Świadczy o tym najlepiej bardzo słaby wynik Roberta Biedronia w I turze wyborów prezydenckich.

 – Wyborcy PiS nie są takim monolitem, za jaki są uważani. W wyborach w 2019 prawie 5% z nich nie głosowało na senatora PiS Kazimierza Wiatra.

Należy w końcu wziąć pod uwagę oczekiwania wyborców niezdecydowanych – prof. Krzysztof Podemski: – …wyborcy niezdecydowani oczekują że opozycja będzie pomagać w skutecznym rządzeniu. Opozycja musi stwarzać wrażenie starania. Elementy konstruktywne, zrozumiałe dla obywateli, KPO, Patriot. Samo zjednoczenie opozycji jest skuteczne, odbierane jest przez niezdecydowanych pozytywnie. Jedność i konstruktywne pomysły, a nie tylko krytyczne.

Niebagatelna jest też kwestia trybu obsadzania miejsc kandydackich na listach wyborczych, ten praktykowany obecnie w polskich partiach od dawna wzbudza niezadowolenie wyborców. Słyszy się często „Nie mam na kogo głosować”, obywatele nie odnajdują na żadnej z list takich kandydatów, w których mogliby pokładać swoje nadzieje.

Marcin Święcicki: – Budowanie koalicyjnych list nie musi być koszmarnym doświadczeniem wielodobowego wykłócania się liderów partyjnych o każde dobre miejsce w kolejnych okręgach wyborczych, jeśli się tylko uzgodni jakąś prostą zasadę podziału miejsc. Kim konkretnie partie obsadzą uzyskane miejsca na listach pozostawione zostaje ich wewnętrznym procedurom. Partie mają pewne prawa w tworzeniu komitetów wyborczych, finansowaniu, itp.

Przyjęty w Polsce demokratycznej sposób tworzenia list kandydatów w wyborach parlamentarnych odbiera obywatelom poczucie sprawczości, esencję prawdziwej demokracji. Praktykowany obyczaj gabinetowych gier, rozrzucający spadochroniarzy po całym kraju, odbiera Polakom to poczucie, bo ktoś za nich decyduje jakie osoby mają w ogóle szanse znaleźć się w parlamencie. Tryb obsadzania list kandydatami może przecież być demokratyczny. Trzeba zmierzać do tego, by zmienić ten fatalny obyczaj i sprawić żeby listy kandydatów miały budzący zaufanie, społeczny, obywatelski charakter. Rozczarowanie demokracją w kształcie jaki przybrała ona w naszym kraju jest jednym z powodów flirtu z autorytaryzmem. Rzetelnej diagnozy przyczyn tego zniechęcenia, rachunku sumienia tych którzy decydowali o kształcie demokracji przed erą populistów, trudno szukać w debacie publicznej. Tym bardziej dyskusja nad tą diagnozą jest sprawa palącą.

Marcin Święcicki: – W przyszłości trzeba ustawowo zobowiązać partie do prawyborów wewnętrznych. Trzeba, aby miały obowiązek demokratycznego wyłaniania kandydatów na publiczne stanowiska.

Wiarygodność list – udział kandydatów pozapartyjnych

Z tego też powodu sam „deal” międzypartyjny może nie być wystarczający by uzyskać założony cel i przebić szklany sufit większości konstytucyjnej. Wyjątkowo niska w Polsce wielkość kapitału społecznego wynika także w wyjątkowo niskiego zaufania do partii politycznych. Tymczasem wspólna lista musi dotrzeć do osób niezdecydowanych, nie biorących udziału w wyborach, bo zdegustowanych, rozczarowanych i kontestujących wszystkie partie.

Prof. Krzysztof Podemski:  – Poparcie społeczne zarówno dla obozu rządzącego jak i dla opozycji spada. Największą cześć badanych stanowią obecnie osoby dystansujące się od obu obozów politycznych. Co najmniej połowa tych „dystansujących się” wolałaby, żeby opozycja nie tylko krytykowała rząd, ale też wspierała go w rozwiązywaniu konkretnych problemów. Wśród „dystansujących się” mamy niemal równy podział na zwolenników „jednej listy” oraz opcji „każdy osobno”.  Przekonanie tej sporej grupy „dystansujących się” wobec stron konfliktu politycznego wymaga sporo wysiłku.

Prof. Anna Siewierska-Chmaj i Paweł Kasprzak: –  (Rząd ZP) …zniszczył nie tylko instytucje państwowe, ale także przekonanie wielu obywateli, że instytucje te mają jakąkolwiek społeczną legitymizację. Polska jest krajem o jednym z najniższych spośród wszystkich państw Unii Europejskiej kapitale społecznym. Nie ufamy ani politykom, ani instytucjom, ani sobie nawzajem… Opozycja musi nie tylko wygrać wybory i zdobyć konstytucyjną większość, ale także wypracować nowy model legitymizacji władzy w Polsce, który pozwoli na utrwalenie wprowadzonych zmian na dziesięciolecia…. Jak do rachunków zawodowej polityki i owych przemożnych praw determinujących jej ewolucję dopisać tę brakującą zmienną, jaką są obywatelskie postulaty i sprawstwo rządzonych w polityce.

Paweł Kasprzak: – Jak zmobilizować jak największą liczbę wyborców? Wspólna lista byłaby nie do zaakceptowania pryncypialnie, ale jest techniczna. Co zrobić w sytuacji gdy 70% wyborców nie ufa partiom politycznym. Taki image polskiej polityki.

PRZECZYTAJ TAKŻE: W poszukiwaniu miliona zmarnowanych głosów — jak nie powtórzyć błędów z 2019 roku, część I

Do wspólnej listy trzeba dołączyć akceptowalną dla „niezdecydowanych” ofertę. Tą ofertą mogliby być kandydaci pozapartyjni. Wymagałoby to od klasy politycznej, aby w tej wyjątkowej sytuacji odłożyli tymczasowo na bok partykularny interes partii skupiając się na jednorazowej maksymalizacji, kosztem niewielkich koncesji na rzecz społeczeństwa obywatelskiego, wyniku wyborczego. Choćby we własnym długofalowym interesie, obrony systemu partyjnego w ogóle, zagrożonego domknięciem w następnej kadencji systemu autorytarnego, w którym miejsce przeciwników politycznych widziane jest jedynie w więzieniu.

Kuba Wygnański:– Stan polskiej polityki w ogóle skłania do tego, żeby w wyborczej perspektywie szukać także ludzi o motywacjach i barwach innych niż partyjne. (W oczach wyborców niezdecydowanych) …znacznie większe szanse ma ktoś kto jest kandydatem niezależnym, a nie kandydatem strony przeciwnej.  Żeby wygrać wybory, trzeba przekonać do kandydatów nie tylko własnych zwolenników, ale także choć część zwolenników aktualnej władzy, a także tych którzy mają tak dość partyjnej polityki, że na wybory nie chodzą w ogóle.  Trzeba wygrać wybory z PiS i to ta partia jest realnym oponentem i problemem. Z jej wyborcami walczyć nie wolno – trzeba ich do siebie przekonać. Wielkie pytania: czy partie polityczne i ich lokalni działacze, obok innych środowisk podejmą się pracy na ich rzecz? Czy zrozumieją, że lepiej wspierać szanse niezależnych kandydatów niż mieć nieomal gwarancję, że zwycięży zadeklarowany oponent? Czy tak daleko będzie sięgać wyobraźnia kierownictwa partii, czy zechcą zrozumieć, że chodzi o coś więcej niż rodzaj politycznego altruizmu z ich strony, że w grze są znacznie większe i ważniejsze sprawy?  Prędzej czy później partie staną przed wyborem, który da się widzieć tak: albo będziemy mieć do czynienia z kimś niezależnym i potencjalnie niesterowalnym, albo będziemy tam mieć wrogów.

Piotr Rachtan: – Gęstnieje pozytywny klimat wokół coraz natarczywiej wyrażanych przez rosnącą liczbę osób i środowisk oczekiwań wobec przywódców opozycyjnych partii demokratycznych, że porzucą indywidualne ambicje, że wyleczą się z przerostu gruczołu ego i posuną się nieco – jedni mniej (to ci słabsi), inni więcej (to ci dominujący, najsilniejsi), by zmieścić mogli się wszyscy, dla których najważniejsza jest nie tożsamość ugrupowania, a całość i pomyślność praworządnej Rzeczpospolitej. Zarówno realia jak i rozum każe dążyć do wspólnej listy. Przywódcy powinni kierując się rozumem ograniczyć ego

Wojciech Kostka: – ..skoro jednak nie można ich (partii) zmusić do oddania części miejsca na scenie politycznej to może dałoby się je przynajmniej namówić do współpracy? Przez tą współpracę rozumiem wypracowanie modelu dopuszczania na partyjne listy osób z szeroko pojętego społeczeństwa obywatelskiego, we współpracy z inicjatywą „Wspólna lista” (zorganizowania) prawyborów celem obsadzania miejsc zarezerwowanych na ich listach dla kandydatów bezpartyjnych, dopuszczania obywateli do głosowania w takich prawyborach. Tutaj proponuję, aby udział w nich mogli brać jedynie mieszkańcy okręgu wyborczego, którego dotyczy głosowanie i aby rejestracja jako wyborca była możliwa jedynie na jedną z proponowanych list… KO może zastanowić się nad otwarciem na kandydatów obywatelskich, po to by uatrakcyjnić listę KO, wtedy może inne partie się włączą, bo zostaną do tego zmuszone….Kandydaci obywatelscy są też potrzebni by poszerzyć dyskusję na tematy unikane przez partie. …. Kandydaci obywatelscy przyjmą minimum programowe, na ich lojalność w tej kwestii można liczyć.

Seweryn Chwałek: – Politycy powinni walczyć o dobro wspólne a nie o interes partyjny, trzeba naciskać  na wyważenie obu interesów. (Trzeba wywrzeć) …nacisk na liderów o uzasadnienie decyzji co do listy wspólnej. (Trzeba przełamać proceder) …unikania prawdziwej debaty i odpowiedzi na trudne pytania. Lokalne debaty z zaproszonymi politykami to nasze jedyne narzędzie.

Beata Chmiel: – (w czasach niepewności…) tracą też moc stare mechanizmy reprezentacji. Uaktywniają się zaś nowi aktorzy działający zgodnie z zasadą ruchu obywatelskiego w oparciu o wspólnotę wartości i celów, a nie interesów. Zamiast struktur państwowych sprawne okazuje się sieciowe działanie oparte na dobrowolnej aktywności osób i instytucji udostępniających swoje umiejętności, pracę i zasoby. Konieczna jest zmiana paradygmatu uprawiania polityki na rzecz włączenia ruchów obywatelskich. Jeżeli chcemy, żeby najbliższe wybory parlamentarne zatrzymały proces autokratyzacji i oligarchizacji państwa i by odpowiedziały na oczekiwania społeczne, musimy sprawić, żeby na listach wyborczych znaleźli się ci, którzy te potrzeby znają i je faktycznie reprezentują.

PRZECZYTAJ TAKŻE: W poszukiwaniu miliona zmarnowanych głosów – jak nie powtórzyć błędów z 2019 roku, część II

Być może najbardziej realnym polem gry stałby się tu Senat. Kuba Wygnański: – Senat mógłby też być organizatorem prowadzonych na szeroką skalę procesów partycypacji obywatelskiej w ważnych ustrojowych kwestiach… „Ludzie nie potrzebują ćwierćcalowego wiertła tylko ćwierćcalowej dziury”. Mniej jest ważne kto rządzi ale jaki jest system rządzenia. W systemie parlamentarnym powinien być przyczółek myślenia w dalszym horyzoncie niż jedna kadencja, stąd Senat Wielki. Stąd skupienie na Senacie i propozycja oddania miejsc na listach dla kandydatów pozapartyjnych w miejscach przewagi pis. Na jedną kadencję w charakterze jednorazowej misji. Łatwiej będzie głosować wyborcom pis na kandydatów niepartyjnych bo to nie jest wtedy apostazja tylko nowa nadzieja.

Dogłębna reforma, zabezpieczająca przed następną niszcząca erupcją populizmu i tak będzie wymagała udziału pozapartyjnych ekspertów.

Paweł Kasprzak:  – osoby z doświadczeniem branżowym mówią że reforma bez ich udziału nie uda się. O ustroju sądownictwa nie powinni decydować politycy, w edukacji to samo i transformacji energetycznej. … zmiana koniunktury politycznej nie może naruszać tych ustaleń. Gwarancje muszą być bardzo mocne, to się zdarzy tylko gdy proces kampanii wyborczej uspołecznimy. Kompromis jest nie na miejscu, rodzaj Sejmu kontraktowego nie daje takich gwarancji.

Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska: – Podniesienie z ruin i odbudowa tego co pozostawia po sobie ustawodawstwo ostatnich lat w obszarze zdemolowanych instytucji wymiaru sprawiedliwości, będzie już za chwilę, kluczowym postulatem wyborczym. Wypada jednak wyraźnie powiedzieć, że nowa wizja sądownictwa tak powszechnego, Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego jako niezależnej trzeciej władzy nie może być projektowana wyłącznie przez polityków.

Agnieszka Kłakówna: – Większość konstytucyjna (jest) potrzebna do oderwania programów edukacji od działań aktualnego ministra edukacji, by była ona apolityczna…Najistotniejsze jednak wydają się przy tym pytania o to, kto powinien o istocie powszechnej obowiązkowej edukacji decydować i jak zapewnić w edukacyjnej grze między przymusem i wolnością przewagę dla ludzkiej autonomiiorazco zrobić, żebyprojekty naprawcze nie sprowadzały się do wyobrażeń formułowanych na użytek wyborczych narracji przez partyjnych liderów i ich doradców w zaciszu ich gabinetów.

Beata Chmiel : – Znanym argumentem używanym przez funkcjonariuszy partyjnych wszystkich partii od lewa do prawa w odpowiedzi na przedstawiany od lat postulat parytetu na listach wyborczych i w ciałach kolegialnych jest ten, że przecież kobiety nie chcą kandydować. Ale kiedy na Kongresie Kobiet zapytano ze sceny setki kobiet zgromadzone na widowni, która z nich jest gotowa kandydować, zobaczyłyśmy las rąk. Naszym zadaniem powinno być więc te kobiety, tych ludzi kultury, naukowców, rolników, prawników i prawniczki gotowe działać na rzecz zmiany po pierwsze znaleźć, a po drugie wesprzeć.

Mirosław Woroniecki: – Konieczne jest zatem wypracowanie spójnej propozycji działania na rzecz świeckości państwa, jaką w państwie wyznaniowym powinny realizować organizacje obywatelskie wraz z partiami politycznymi. Istotna zatem trudność w budowie wspólnego frontu politycznego polega na odrzuceniu przez niektóre partie opozycyjne idei państwa świeckiego wolnego od ideologii katolickiej i tym samym przyznania, że pozycja ekonomiczna i finansowa Kościoła katolickiego jest nieakceptowana.


fot. Jerzy Kuta

Ciąg dalszy jutro. Będzie o tym, jak wyłonić kandydatów pozapartyjnych i umieszczać ich na wspólnej liście?

O autorze

Dlaczego obywatelskie media są ważne? Chwila prawdy: Google Trends - zestawienie częstości wyszukiwania polityków w internecie

W dziale Polityka

Koń lub Pakt Obywatelski

Obywatelski Pak Senacki? O co chodzi, po co obywatelski, skoro pakt senacki został uzgodniony i trwają rozmowy już tylko o personalnych szczegółach?

Czytaj »

Wielkie udawanie

Nie wszyscy śledzą uważnie i interesują się sprawami publicznymi. Mają do tego prawo, choć budzi to usprawiedliwione zastrzeżenia. „Nie

Czytaj »

Eksperyment

KO (PO) deklaruje chęć utworzenia wspólnej listy. Inna rzecz, że te propozycje Tuska mają -na ile zdołałem sprawdzić

Czytaj »
komitety obywatelskie

Rachunki krzywd i racja stanu

Podmiotem w wyborach musi być ruch obywatelski. Tylko on jest w stanie wygrać 276 mandatów, nie mówiąc o 305. I tylko on oraz jego przedstawiciele mają szansę zdobyć prawdziwe społeczne zaufanie, a ono przesądza o wszystkim. Musimy powtórzyć mobilizację i wynik z 1989 roku – inaczej przegramy wojnę nazajutrz po wygranej bitwie.

Czytaj »

Stan zagrożenia

Nad Europę i Stany Zjednoczone dotarła kolejna fala ekstremalnych upałów i towarzyszące jej inne zaburzenia klimatyczne zagrażające życiu

Czytaj »

Kosztowna nieobecność

Donald Tusk podsumował „na gorąco” i krótko czwartkowe „historyczne wydarzenie”, jak określił spotkanie przywódców europejskich w Kijowie

Czytaj »
KPO

Czy Unia „kupuje czas”?

Dzisiaj, po wstępnej dyskusji z początku tygodnia, Komisja Europejska powinna zaakceptować polski Krajowy Plan Odbudowy. W czwartek przyjęty

Czytaj »
wybory

Algorytm porażki

O Kaczyńskim, PiS-ie i całej tej zachłannej i pozbawionej skrupułów władzy pisać teraz nie będę. Dość już o tym pisałem. Dość

Czytaj »
polityka energetyczna

O „ruskim” to gazie piosenka

Dramatycznie niski jest poziom publicznej debaty w Polsce. O sprawach ważnych właściwie nie rozmawia się w ogóle. Dotyczy to polityków,

Czytaj »
pieniądze za praworządność

Różne sposoby na samobójstwo

Wczorajsza „Polityka” przyniosła ważny wywiad Jerzego Baczyńskiego z Donaldem Tuskiem. Polityk w Polsce, który powie: „Ani grosza dla

Czytaj »
Węgry

Węgrzy przegrali wybory

Węgrzy przegrali wybory. Brzmi to dziwnie, skoro ktoś je przecież na Węgrzech wygrał, a w demokracji wybory są zawsze wygraną. Tyle,

Czytaj »
Andrzej Duda

Orędzie Prezydenta

Oczywiście, że nie można mu wierzyć. Gdyby robił to, co powinien, by jego działania i decyzje były adekwatne do wypowiedzianych we wczorajszym orędziu słów,

Czytaj »
jedna lista

Kanonada

Żądania wspólnej listy wyborczej całej opozycji powinny być adresowane przede wszystkim do KO i Donalda Tuska – bo jego wezwania do jedności to polityczna mimikra, a nie żaden realny plan. Żądania powinny dotyczyć tego, jak tę listę konstruować, by dla pozostałych partii udział nie oznaczał samobójstwa. Słychać te żądania dziś powszechnie, zwłaszcza w Gazecie Wyborczej, ale nie tylko. Tkwi w tym paradoks, o którym warto chwilę pomyśleć – dlaczego teraz, a nie np. przed wyborami w 2019 roku, skoro to wtedy sytuacja była jednoznaczna, a dzisiaj nie jest? Przede wszystkim jednak ów postulat przybrał dziś postać politycznej kanonady, w której m.in. sam wziąłem udział. Tusk wzywa, pozostali odmawiają i to oni są celem artyleryjskiego ostrzału. Jego efekt zaczyna już być widoczny w sondażach. To nie tylko niesprawiedliwie jednostronna polityczna nawalanka, ale i gra bardzo niebezpieczna. Tak grać nie wolno. Zarówno z pryncypialnych, jak i strategicznych powodów. W tej grze głosy wszystkich polityków brzmią fałszywie. Próbujmy patrzeć trzeźwo, bez uproszczeń, bez wypierania rzeczywistości. To nie jest tekst „tożsamościowy” i na pewno nie ku pokrzepieniu serc. To jest tekst o tym, jak być może da się wygrać, a jak na pewno nie.

Czytaj »
wybory

Teraz jest właśnie na to czas!

Nie rozumiem i jak obserwuję (przynajmniej w mojej „bańce środowiskowej”) inni też nie rozumieją, a większość jeszcze oprócz tego jest okropnie

Czytaj »
Państwo PiS

Rozmowy w Genewie a sprawa polska

Polska nie tyle jest, co została podzielona na dwa zwalczające się obozy. Została podzielona przez konsekwentnie i w pełni świadomie prowadzoną

Czytaj »
TVN

PiS niszczy wolne media, bo tego chce

Kaczyński zrobił to, co planował. Uderzył i zmierza do likwidacji niezależnej od władzy, kontrolującej i demaskującej władzę, najsilniejszej i najpopularniejszej stacji

Czytaj »
Państwo PiS

Jakoś to będzie… Jak? Nieważne

Przez ten cholerny litewsko-polski romantyzm i sienkiewiczowskie awanturniczo-tkliwe powiastki o dzikich polach, w Polsce polityki nie traktuje się poważnie. Ciągle

Czytaj »
KOD; Komitet Obrony Demokracji; Prawybory

Do przyjaciółek i przyjaciół z KOD

Kandydujcie. Z obywatelskich list, nie z tych, które partie układają dla siebie. Zbudujmy obywatelską reprezentację, której głosu nie będzie już można po prostu zignorować, jak robiono to zawsze dotąd w odpowiedzi na wezwania do wspólnej listy, do prawyborów, do zdecydowanych działań poza parlamentem i do przeróżnych innych rzeczy – i jak zignorowano nasz głos z tą wyjątkową ostentacją, na którą w osłupieniu patrzyliśmy w czasie niesławnej, zawstydzającej i upokarzającej nas sejmowej owacji. Nie apelujmy już tylko do rozsądku i sumień polityków. Zmieńmy pozycje w ich kalkulacjach.

Czytaj »
aborcja

Mniejsze zło już nie istnieje

Z oskarżeniami swoich mamy oczywisty kłopot. Może jednak my wszyscy, którzy głosujemy we wciąż przegrywanych wyborach, chodzimy na demonstracje, robimy, co możemy lub chociaż myślimy, co zrobić się da, powinniśmy się wreszcie dowiedzieć, że politycy opozycji rozgrywają inny mecz niż my.

Czytaj »
Piotr Szczęsny

Kasprzak pisze do Tuska

W dniu 6 rocznicy wyborów z 2015 roku, kiedy PiS przejął samodzielnie parlamentarną większość po raz pierwszy w historii III RP (lub IV), Paweł Kasprzak w otwartym liście do Donalda Tuska formułuje 8 punktów możliwej mapy drogowej, która poprzez wyborcze zwycięstwo ma szansę zakończyć polski kryzys i polską wojnę.

Czytaj »
Unia Europejska

Jak nie wyjść z Unii?

To, że przekroczyliśmy granicę prowadzącą do wyjścia z Unii nie budzi dzisiaj już wątpliwości. Aktualny przekaz dnia PiS brzmi

Czytaj »
obywatelski sejm

Utopia Obywatelskiego Sejmu

Kiedy myślimy o wyborach, o tym, że one przesądzą o wszystkim, to oczywiście cel – to właśnie „wszystko”, o które toczy się gra – odsuwa na bok wszystkie inne sprawy. W wyborach startują partie i między bajki można spokojnie odłożyć marzenia o jakichś bezpartyjnych konstrukcjach i kandydatach. Żaden ruch społeczny – choćby był najsilniejszy – w wyborczej perspektywie nas nie interesuje. To błąd i o tym za chwilę. Ale trzeba przede wszystkim znać perspektywę i miarę, a więc wiedzieć to przede wszystkim, że dziś jest już bardzo jasne, że „pewniakiem” w wyborach – tą partią, której szanse w pokonaniu PiS są i pozostaną największe bez porównania z konkurentami na opozycji – jest PO z ową atomową bronią, którą jest w niej Donald Tusk. W tym sensie liczy się dzisiaj niemal tylko to. Można się na to zżymać i są ku temu powody, które sam znam aż nadto dobrze, ale to byłoby po prostu daremne.

Czytaj »
Koniec hegemonii 500 plus

Zdradzona rewolucja, zakonnica na pasach

Kilka faktów w cieniu burzy o Fundusz Odbudowy oraz dwa znakomite teksty, które gorąco polecam w Polityce świadczą o tym… – że zakonnica zaszła już w ciążę, proszę Państwa. Zbliża się właśnie do pasów, a nietrzeźwy za kierownicą jest nie tylko Komorowski, ale również Lewica i reszta polityków, polityczni badacze, komentatorzy i opinia publiczna. Czy wobec tego sam uważam się w tym towarzystwie za jedynego trzeźwego? Skądże – raczej po prostu czego innego się nałykałem.

Czytaj »
aborcja

Nigdy, przenigdy, nie będziesz szedł z nami

Oto przed nami Michnik-dziaders, ojciec chrzestny tych, co to polską demokrację, nas i nasze dzieci sprzedali chciwym, zdegenerowanym klechom. Ślepy na własne błędy i winy, arogancki, zarozumiały, wiecznie pouczający, wróg dzisiejszej antyklerykalnej rewolucji, odklejony od rzeczywistości, nierozumiejący współczesności, wart najwyżej wzruszenia ramion. Znajduję ledwie pojedyncze wyjątki wśród mnóstwa jakże chętnie i pewnie wypowiadanych potępień. Wielu moich serdecznych przyjaciół i wielu tych, z którymi w ostatnich latach stałem ramię w ramię w czasem niełatwych sytuacjach – wszyscy ci ludzie porządni i czasem przecież mądrzy albo dzisiaj Michnika nazywają tłustym kocurem, co to na III RP dorobił się majątku i wygody, albo skazują go na zapomnienie. Na nieważność. Niektórzy wprawdzie łaskawie i sprawiedliwie „uznają zasługi”, ale odmawiają jakiejkolwiek wagi temu, co Michnik mówi i pisze dzisiaj.

Czytaj »
Biedroń

Dziura po Ferencu. Prawybory, co z nimi dalej?

W poniedziałek, 15 marca, przecierając ze zdumienia oczy, oglądaliśmy zjazd wszystkich liderów politycznej opozycji na wspólne wystąpienie w Rzeszowie. Skład był taki, że aż wzrokiem szukałem Joe Bidena… Wygłupiam się złośliwie, bo patrzyłem na to z goryczą, kiedy się wszyscy inni cieszyli. Radość – to powinienem powiedzieć wyraźnie pomimo goryczy – jest w pełni uzasadniona. Choć jest też mocno głupkowata – co z kolei trzeba wygarnąć otwarcie. Wreszcie! Opozycja – cała! – popiera wspólnego kandydata w przedterminowych wyborach prezydenta miasta. Kandydat ma przy tym spore szanse. Przeciw niemu nie występuje Zjednoczona Prawica, ale prawica zdezintegrowana. Jest kandydat od Ziobry, jest od Gowina i jest z PiS. Odwrócone role.

Czytaj »
Cambridge Analityca

Wielka Rewolucja Idiotów

Nie wiem, jakie Państwo mają plany na dzisiaj, ale ja idę siedzieć. Na krótko: dwa dni raptem – nic wielkiego. Tymczasem zostawiam tekst, na który spodziewam się zastać trochę odpowiedzi, kiedy wyjdę. Przeczytam wtedy zapewne między innymi, jakim jestem symetrystycznym idiotą i zdradziecką szują. Niemniej skoro każdy ma prawo do własnych zmartwień i swoje żale wylewa bez skrępowania publicznie dzięki nowym mediom, to mam to prawo i ja. Moje zaś zmartwienia związane ze złą władzą są oczywiste. Niewarte więc szczególnej uwagi i nie tak poważne jak te, które wywołuje u mnie kondycja „naszej strony”, a zwłaszcza nikłość szans wobec samego tylko faktu istnienia stron. Samo ich istnienie i spór lub konflikt – to jest poniekąd niezależne od racji, które za każdą ze stron stoją. I jest od nich ważniejsze. Gdyby było inaczej, demokracja byłaby kiepskim wynalazkiem i od władzy ludu, siłą rzeczy niezupełnie roztropnego, wszyscy powinniśmy woleć raczej platońskie królestwo filozofów. Niejasne to trochę, prawdą? Cóż, proszę zatem przeczytać poniższe… Życzę miłego dnia, ciekawej, mam nadzieję, jak zwykle długiej i zawiłej lektury. Do zobaczenia wkrótce 😉

Czytaj »
opozycja demokratyczna

Władza na ulicy – nie teraz?

Wypada odpowiedzieć Cezaremu Michalskiemu. Jest zmorą tej nieistniejącej w Polsce debaty publicznej, że kiedy się pojawia jakaś propozycja,

Czytaj »
PiS

Tym państwu dziękujemy

Fala oburzenia przetoczyła się przez media z powodu przegłosowanej w Sejmie decyzji o podwyżkach pensji polityków na urzędach – w tym

Czytaj »
wybory prezydenckie

Logiczne trudności Realpolitik

Musimy dziś już organizować się do wyborów parlamentarnych. Wiedząc, że one mają wszelkie szanse odbyć się wcześniej niż za trzy lata. Do wyborów musi pójść ruch obywatelski, by na nowo zbudować ustrój wspólnego państwa, wyznaczyć reguły demokratycznej gry

Czytaj »

Kasprzak: – Jest mi wstyd za opozycję

Patrząc dziś na towarzystwo, które się właśnie ocknęło ze zdziwieniem w policyjnym państwie, zachowajmy przynajmniej pamięć. Nieco wyostrzmy również wrażliwość, nieco zwątpmy we własną pewność, bo niezupełnie mamy się czym pochwalić

Czytaj »
Paweł Kasprzak

Ponad 15% na Kasprzaka

W najbardziej prestiżowym okręgu wyborczym do Senatu, do którego płyną głosy nie tylko z Warszawy, ale i z całego świata, Paweł Kasprzak, kandydujący z Komitetu Wyborczego Wyborców „Obywatele RP”, zdobył 15,31% głosów

Czytaj »
Paweł Kasprzak

Zawodowi politycy i genetyczni demokraci

Kompromisów nie zawiera się ponad głowami tych, których one najbardziej dotykają. Kluczową wartością ludzi nieidealnych jest sposób, w jaki postępują z własnymi błędami

Czytaj »

Odpowiedź na „List prezydentów”

Dlaczego przedstawiamy Państwu te trzy listy jednocześnie, czego nie uczyniło żadne inne medium? Bo bez znajomości treści ich wszystkich trudno wyrobić sobie zdanie w opisywanej, ważkiej dla nas wszystkich sprawie, a właśnie pomoc w tym, poprzez dostęp do wszystkich informacji na konkretny temat, jest w naszej opinii jednym z podstawowych obowiązków obywatelskich mediów publicznych.

Czytaj »