Polityka: analizy, dyskusje, program

Nasze teksty mają ambicję służyć głębokiej politycznej zmianie. Chcemy, by media organizowały opinię publiczną i reprezentowały ją wobec polityków -- nie tylko rządzących. Chcemy również, by stały się miejscem rzetelnej debaty, w której wykuwa się wizja lepszej Polski, Europy i świata.

Celem jest obywatelskie społeczeństwo

Bez debaty polityka nie jest możliwa. Bez debaty publicznej niemożlliwa jest polityka demokratyczna. Bez mediów jako czwartej władzy w państwie nie ma mowy o demokracji, której instytucje należą do obywateli.

Wyobraź sobie, że zamiast bojkotować Orlen, który uczestniczy w zamachu na niezależne media, co dziesiąty wyborca opozycji przeznacza miesięcznie równowartość jednego litra benzyny na fundusz społecznych mediów.
Wesprzyj projekt obywatelskich mediów

Polityka: analizy, dyskusje, program

Nasze teksty mają ambicję służyć głębokiej politycznej zmianie. Chcemy, by media organizowały opinię publiczną i reprezentowały ją wobec polityków — nie tylko rządzących. Chcemy również, by stały się miejscem rzetelnej debaty, w której wykuwa się wizja lepszej Polski, Europy i świata.

Odbudowa polskiej demokracji analizy, szanse i recepty – relacja z debaty o wspólnej liście opozycji. Odc. 3

The time is out of joint: O cursed spite  
That ever I was born to set it right

William Shakespeare, Hamlet

Debata o wspólnej liście odbyła się 27 listopada w lokalu o znamiennej nazwie „Marzyciele i Rzemieślnicy”. Uczestników, balansujących między marzycielstwem a rzemiosłem, połączyło przekonanie, że „Czas wypadł z ram” i że propozycje niesztampowe, wbrew stereotypom, przełamujące impossybilizm utartych zwyczajów polskiej raczkującej demokracji są teraz niezbędne, by poradzić sobie z zapaścią cywilizacyjną jaką zafundowały nam rządy Zjednoczonej Prawicy

Padło wiele ocen/argumentów/propozycji. Spróbujemy je uszeregować, posługując się cytatami z przysłanych tekstów i spisanymi wypowiedziami, skupiając się na odpowiedziach na postawione w debacie pytania: Jeśli wspólna lista to jaka i jak ją uwiarygodnić w oczach wyborców? Precyzujemy zaproponowane cele, konieczne sposoby i działania, które zdaniem uczestników można i należałoby podjąć.   

Przebieg debaty: TUTAJ

Wystąpienia złożone przed debatą – TUTAJ

W czwartek opublikowaliśmy propozycje dotyczące konstrukcji wspólnej listy i wiarygodności list. Dzisiaj o tym jak wyłonić kandydatów pozapartyjnych i umieszczać ich na wspólnej liście?

Jak wyłonić kandydatów pozapartyjnych i umieszczać ich na wspólnej liście?

Jak do tego doprowadzić, by głosujący otrzymali nową możliwość, głosowania na osoby spoza partyjnego repertuaru? Jednym z wariantów byłoby stworzenie ruchu społecznego, który by zaproponował własną reprezentację, lecz na to wydaje się być za mało czasu: Wojciech Kostka: – Na niecały rok przed wyborami niemożliwe jest stworzenie jakiegokolwiek ruchu obywatelskiego, który byłby w stanie wystawić listę będącą w stanie konkurować z listami partyjnymi. Taka idea była już kilka razy podnoszona i za każdym razem ginęła w mrokach historii w zderzeniu z realiami realnej walki o władzę. Partie polityczne udowodniły już wielokrotnie, że ich efektywność w tym zakresie przewyższa wszelkie inne struktury, które chciałyby w tej walce wziąć udział. Skoro jednak nie można ich zmusić do oddania części miejsca na scenie politycznej to może dałoby się je przynajmniej namówić do współpracy?

Pozostają negocjacje z istniejącymi partiami politycznymi lub, jak chcieli niektórzy mówcy, start aktywistów z list partyjnych ustalanych w przyjęty sposób, lub zapisywanie się aktywistów do partii.

Jakub Kocjan: Odpowiedzialność znaczy też, że ruchom obywatelskim nie wolno wystartować przeciw partiom politycznym. Partie polityczne mają swoje interesy i my to akceptujemy. Nie działamy przeciw nim i nie wzywamy naiwnie, aby w imię wartości o nich zapomniały, a próbujemy ustawić wektory tych celów w jedną stronę. Cokolwiek nie myślimy o liderach i partiach nie możemy wystąpić przeciw nim. Musimy zaakceptować, że mają swoje cele, a nasza rolą jest skierować wektory w jedną stronę. Odważmy się, wreszcie, sami startować, wzbogacić listy wyborcze – miejmy nadzieję, że jedną, ale jeżeli to nam się nie uda, to różne. Odważyć się myśleć, że nie musi być wspólnej listy. Aktywiści powinni startować z list partyjnych. Nie obrażajmy się na rzeczywistość i startujmy, a przede wszystkim nie niszczmy tych, którzy się zdecydują. Każda taka osoba w Sejmie to duża wartość.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Odbudowa polskiej demokracji analizy, szanse i recepty- relacja z debaty o wspólnej liście opozycji. Cz. 1

Iwona Wyszogrodzka: Partie to przedsiębiorstwa, żeby je zmusić trzeba się zapisać do partii. Masowo się zapisywać. Wszyscy sparzyli się na prawyborach. Koalicja węgierska przegrała, bo Orban uruchomił transfery socjalne, zamrożenie cen; koalicja trwała za długo, ponad rok i zdążyła się pokłócić. Rok to za długo.

Niektórzy pamiętają może, że pomysł zapisywania się do PZPR by zmieniać tę partię od środka, okazywał się bez wyjątku mało skuteczny. „Wartość dodana” kandydatów pozapartyjnych polega właśnie na ich dystansie do kontestowanych partii politycznych. Należy raczej wymyślić sposób pojawiania się tych kandydatur na listach jak najmniej kolidujący z interesami partii. Takim pomysłem jest wystawianie kandydatów obywatelskich w okręgach, w których jakkolwiek kandydatura partii opozycyjnych jest z góry skazana na porażkę: Kuba Wygnański: – Pole gry, które pozostaje, dotyczy zatem tych okręgów wyborczych, w których partie opozycji nie mają szans i w których kandydatki i kandydatów, owszem, wystawiano, niespecjalnie w nich jednak inwestując. Badania pokażą mapę. Opisywana propozycja dotyczy przede wszystkim terytorium, na którym opozycja ma żadne lub niewielkie szanse. (Partie opozycyjne)…staną więc przed pytaniem, czy i w kogo inwestować na nieznanym i często wrogim terytorium, na którym żyją lwy – Ubi Leones jak to mówili Rzymianie. Wtedy może po prostu wezmą propozycję, która leży na stole.



Prosta kooptacja kandydatów obywatelskich na listy partyjne może nie być wystarczająca, by uzyskać pożądany efekt zwiększenia partycypacji. Stąd pomysł ruchu społecznego powołanego do organizacji wspólnej listy na zasadach demokratycznych we współpracy aktywistów, samorządowców i partii politycznych: Wojciech Kostka:  – 40-latkowie są poza podziałem PiS-PO i trzeba ich z powrotem przyciągnąć. Drogą jest społeczeństwo obywatelskie. Przykład Rudy Śląskiej, gdzie polityka nie może się obyć bez działaczy samorządowych i aktywistów. Podpisy na listach jest łatwiej uzyskać dla kandydatów pozapartyjnych. Partie lokalnie skupiają się na walkach między partyjnych. Należy postawić na kandydatów obywatelskich by umożliwić oddanie głosu osobom nie ufającym partiom politycznych a chcącym uczestniczyć w głosowaniu. Jak przekonać liderów żeby się otworzyli na taką możliwość.

Warunkiem wiarygodności kandydatów, również, ale nie tylko pozapartyjnych, wydaje się być demokratyczna procedura wypełniania list kandydatów: Wojciech Kinasiewicz: – O wspólną listę dająca szansę na takie poparcie apelujemy. Chcemy Polski demokratycznej chcemy demokrację wykuwać, a nie o niej mówić, więc jeśli zderzymy z jednej strony plebiscyt, a z drugiej demokrację, to tę demokrację możemy zastosować przed plebiscytem, po to by zbudować szerokie poparcie dla wspólnego frontu w imię budowy nowej demokratycznej Polski. Żaden kontrakt z partiami nie doprowadzi do tego, nie chodzi o to by kilku aktywistów znalazło się w polskim Sejmie.

Paweł Kasprzak: – Do wyborów powinien pójść ponadpartyjny ruch społeczny, żadna partyjna koalicja przy wielokrotnie mierzonym w badaniach braku zaufania do partii nie będzie w stanie zdobyć niezbędnie potrzebnego poparcia. Wspólni kandydaci nie mogą być po prostu wskazani przez wyborcze sztaby, ale wyłonieni po spełnieniu minimalnych warunków przyzwoitej demokracji – po debatach oraz wysłuchaniach publicznych i po jakkolwiek wyrażonej woli wyborców.

Na przykład drogą prawyborów: Kasprzak: – Prawybory nie są przeciw partiom, nie z perspektywy wspólnego programu który trzeba ustalić, lecz dlatego że organizując prawybory można tych wyborców przyciągnąć więcej. Dogadanie się liderów czterech partii w kwestii wspólnej listy jest nierealne, potrzebny jest nacisk. Stąd idea by zacząć od Senatu, bo tam jest konsensus, że chcemy jednego kandydata. Pytanie zasadne demokraty wydaje się „Kto wskaże tego kandydata?” proponujemy procedurę demokratyczną.

Partie mogą to jednak widzieć inaczej: Marcin Święcicki: – Postulat typowania kandydatów przez „reprezentatywny panel obywateli” w państwie liczącym blisko 30 mln wyborców nie wydaje mi się realny. Kto by wybierał taki panel, aby partie polityczne, które uzyskują poparcie wielu milionów obywateli, zechciały przekazać mu swoje prawo do nominowania kandydatów? Natomiast wydaje mi się, że ruchy obywatelskie mogłyby się zjednoczyć i wynegocjować z liderami partyjnymi zasadę, że ruchy obsadzą w każdym okręgu jedno, np. 5 miejsce na liście. Ruchy mogłyby zrobić swoje prawybory, aby wybrać swoich kandydatów/kandydatki. Byłby to sprawdzian możliwości pozapartyjnego mechanizmu wyłaniania kandydatów, sposób na mobilizację dodatkowego elektoratu, szansa na znalezienie się w sejmie pozapartyjnych działaczy, nawet czterdziestu jeden…. sympatyzuję z wysłuchaniami, ale członkowie partii ciężko pracują np. w parlamencie, i raptem tym wszystkim partiom powiemy, że obywatele Was nie chcą, 70% nie popiera partii, to my Wam zrobimy panel, wynajmiemy Łętowską i Hausnera i oni Was zweryfikują, kto ma iść na jedynki, a kto ma nie iść. To jest nierealistyczne. Łatwiej przekonać liderów partii że mogą zyskać, gdy wpuszczą na wspólną listę trochę świeżej krwi, trochę ludzi wybranych w takich panelach. Stąd propozycja kontraktu dla kandydatów obywatelskich, których wybierzemy w procedurach demokratycznych, np. tam gdzie dominuje pis. To co jest realistyczne tłumaczyć partiom, że to się opłaca, przyciągając nowych wyborców. Radykalne postulaty weryfikacji przez panele wszystkich kandydatów są nierealistyczne.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Odbudowa polskiej demokracji analizy, szanse i recepty – relacja z debaty o wspólnej liście opozycji. Odc. 2

Należy zauważyć, że obywatele utrzymujący partie z własnych podatków mają prawo prowadzić rozmowy kwalifikacyjne poprzedzające nominacją kandydatów, bo są ich pracodawcami. Jest istotne by stworzyć taka platformę rozmowy o Polsce w toku kampanii przedwyborczej, by kandydaci nie mogli unikać odpowiedzi na trudne pytania, zadawane przez ekspertów, aktywistów bądź dziennikarzy. Aby jednak doprowadzić do takich niechcianych rozmów potrzebna jest instytucjonalizacja aktywności obywatelskiej, na przykład w formie komitetów wyborców: Seweryn Chwałek: – Potrzeba podjęcia debaty i wymuszania udziału w nich polityków przez komitety obywateli. Niezbędne jest też ujawnienie już teraz kandydatów, by było dość czasu na taką rozmowę: Paweł Kasprzak: – Aby po wyborach większość prodemokratyczna utrzymała poparcie społeczne konieczne jest by obywatele widzieli, że w Sejmie nie jest tylko emanacja większości ale też reprezentacja rządzonych, inaczej ten Sejm nie wytrzyma następnej populistycznej ofensywy. Zaproponowaliśmy wysłuchania publiczne kandydatów do Senatu, bo np. we Wrocławiu nie ma konsensusu między partiami kto powinien być jedynką, i czy partie zechcą pokazać swoje kandydatury. ORP proponują wskazać „jedynki” obywatelskie i wezwać do debaty kandydatów KO jako jedynej partii, która chce wspólnej listy. Jedynym warunkiem jest demokratyczna procedura oceny efektu tej debaty, tj. wyboru właściwego kandydata. Wysłuchania przed panelem eksperckim, jako podstawowe narzędzie wyłaniania kandydatów, w udziałem np. p prof. Łętowskiej, prof. Hausnera. Takie zaproszenia trudno ignorować. Potrzeba komitetu obywatelskiego, z udziałem niezależnych od partii niekwestionowanych autorytetów, który by takie wysłuchania organizował… (Niezbędne jest)… powołanie sieci obywatelskich komitetów wyborczych, które zapowiedzą wystawienie w wyborach wspólnych kandydatów i rozpoczną ich aktywne poszukiwanie w wielu zróżnicowanych środowiskach.

Paweł Kasprzak: – Kandydaci partyjni i niepartyjni powinni się poddać weryfikacji obywatelskiej. Trzeba założyć komitety obywatelskie by wymusić proces demokratycznego wyłaniania wspólnych kandydatów do Senatu. Jedynym ruchem jaki jest do zrobienia jest zwrócenie się do KO z apelem: zróbmy wysłuchania naszych i waszych kandydatów, przed ekspertami, w dowolny sposób ocenianych w demokratycznej procedurze. Jeśli to się uda przyciągnie inne partii bo brak udziału będzie znaczyć marginalizację i pójście pod próg.

Wojciech Kinasiewicz: – Za tą jedną listą powinien stać szeroki ruch społeczny w biernym i czynnym aspekcie. Sami tego nie zrobimy. Moje wezwanie nie jest do partii tylko do współobywatelek i współobywateli w całej Polsce. Trzeba przestać debatować a zacząć działać. Aby z partiami rozmawiać trzeba mieć zinstytucjonalizowaną, skonsolidowaną skupioną nie na programie, a na celu, siłę. Wezwanie do  współpracy w tym Kongresu Kobiet, AD, KOD, Strajk kobiet, etc. Zacznijmy to robić wspólnie . Powołujmy komitety wyborcze. Zakładajcie komitety wyborcze, wzywajcie kandydatów partyjnych i niepartyjnych nie po to, by ich oceniać po wyglądzie, umiejętności debatowania, ale po to by wysłuchać merytorycznie rzetelnych odpowiedzi na pytania ekspertów. Komitety wyborców powinny działać po to, by doprowadzić do powstania siły społecznej, pozwalającej skutecznie wygrać zbliżający się plebiscyt. Po to, by w gronie środowisk antyautorytarnych, których łączą wspólne zasady i reguły, podpisać na cztery lata kontrakt budowy zasad i norm parlamentaryzmu, nadać przyszłej demokracji ramy.

Każdy z zarysowanych wariantów wzmacnia wspólną listę. Cel jest realny. Wymaga jednak mobilizacji społecznej i woli współpracy ze strony partii politycznych. Jadąc dalej Hamletem „Czasie zwichnięty! – Jak ci nie złorzeczyć? Po cóż rodziłem się, by cię wyleczyć?!” w tłumaczeniu Macieja Słomczyńskiego, który można też przetłumaczyć tak: ”Czas wypadł z ram. To losu złego sidła/ co każą mi zawracać go w prawidła”. Spoczywa na nas wszystkich obowiązek, a na szali leży polska racja stanu.

***

Debata znajdzie kontynuację w następnych, organizatorzy zapraszają do wzięcia udziału w spotkaniu 18 grudnia 2022, godz. 16 do 20,  w Pracowni „Duży Pokój”, ul. Warecka 4/6, Warszawa lub przez połączenia online, po rejestracji: https://debatawspolnalista.pl/rejestracja/.

Cytaty arbitralnie wybrał Michał Dadlez z pomocą Jarosława Wiśniewskiego.

fot. Jerzy Kuta

O autorze

Dlaczego obywatelskie media są ważne? Chwila prawdy: Google Trends - zestawienie częstości wyszukiwania polityków w internecie

W dziale Polityka

Koń lub Pakt Obywatelski

Obywatelski Pak Senacki? O co chodzi, po co obywatelski, skoro pakt senacki został uzgodniony i trwają rozmowy już tylko o personalnych szczegółach?

Czytaj »

Wielkie udawanie

Nie wszyscy śledzą uważnie i interesują się sprawami publicznymi. Mają do tego prawo, choć budzi to usprawiedliwione zastrzeżenia. „Nie

Czytaj »

Eksperyment

KO (PO) deklaruje chęć utworzenia wspólnej listy. Inna rzecz, że te propozycje Tuska mają -na ile zdołałem sprawdzić

Czytaj »
komitety obywatelskie

Rachunki krzywd i racja stanu

Podmiotem w wyborach musi być ruch obywatelski. Tylko on jest w stanie wygrać 276 mandatów, nie mówiąc o 305. I tylko on oraz jego przedstawiciele mają szansę zdobyć prawdziwe społeczne zaufanie, a ono przesądza o wszystkim. Musimy powtórzyć mobilizację i wynik z 1989 roku – inaczej przegramy wojnę nazajutrz po wygranej bitwie.

Czytaj »

Stan zagrożenia

Nad Europę i Stany Zjednoczone dotarła kolejna fala ekstremalnych upałów i towarzyszące jej inne zaburzenia klimatyczne zagrażające życiu

Czytaj »

Kosztowna nieobecność

Donald Tusk podsumował „na gorąco” i krótko czwartkowe „historyczne wydarzenie”, jak określił spotkanie przywódców europejskich w Kijowie

Czytaj »
KPO

Czy Unia „kupuje czas”?

Dzisiaj, po wstępnej dyskusji z początku tygodnia, Komisja Europejska powinna zaakceptować polski Krajowy Plan Odbudowy. W czwartek przyjęty

Czytaj »
wybory

Algorytm porażki

O Kaczyńskim, PiS-ie i całej tej zachłannej i pozbawionej skrupułów władzy pisać teraz nie będę. Dość już o tym pisałem. Dość

Czytaj »
polityka energetyczna

O „ruskim” to gazie piosenka

Dramatycznie niski jest poziom publicznej debaty w Polsce. O sprawach ważnych właściwie nie rozmawia się w ogóle. Dotyczy to polityków,

Czytaj »
pieniądze za praworządność

Różne sposoby na samobójstwo

Wczorajsza „Polityka” przyniosła ważny wywiad Jerzego Baczyńskiego z Donaldem Tuskiem. Polityk w Polsce, który powie: „Ani grosza dla

Czytaj »
Węgry

Węgrzy przegrali wybory

Węgrzy przegrali wybory. Brzmi to dziwnie, skoro ktoś je przecież na Węgrzech wygrał, a w demokracji wybory są zawsze wygraną. Tyle,

Czytaj »
Andrzej Duda

Orędzie Prezydenta

Oczywiście, że nie można mu wierzyć. Gdyby robił to, co powinien, by jego działania i decyzje były adekwatne do wypowiedzianych we wczorajszym orędziu słów,

Czytaj »
jedna lista

Kanonada

Żądania wspólnej listy wyborczej całej opozycji powinny być adresowane przede wszystkim do KO i Donalda Tuska – bo jego wezwania do jedności to polityczna mimikra, a nie żaden realny plan. Żądania powinny dotyczyć tego, jak tę listę konstruować, by dla pozostałych partii udział nie oznaczał samobójstwa. Słychać te żądania dziś powszechnie, zwłaszcza w Gazecie Wyborczej, ale nie tylko. Tkwi w tym paradoks, o którym warto chwilę pomyśleć – dlaczego teraz, a nie np. przed wyborami w 2019 roku, skoro to wtedy sytuacja była jednoznaczna, a dzisiaj nie jest? Przede wszystkim jednak ów postulat przybrał dziś postać politycznej kanonady, w której m.in. sam wziąłem udział. Tusk wzywa, pozostali odmawiają i to oni są celem artyleryjskiego ostrzału. Jego efekt zaczyna już być widoczny w sondażach. To nie tylko niesprawiedliwie jednostronna polityczna nawalanka, ale i gra bardzo niebezpieczna. Tak grać nie wolno. Zarówno z pryncypialnych, jak i strategicznych powodów. W tej grze głosy wszystkich polityków brzmią fałszywie. Próbujmy patrzeć trzeźwo, bez uproszczeń, bez wypierania rzeczywistości. To nie jest tekst „tożsamościowy” i na pewno nie ku pokrzepieniu serc. To jest tekst o tym, jak być może da się wygrać, a jak na pewno nie.

Czytaj »
wybory

Teraz jest właśnie na to czas!

Nie rozumiem i jak obserwuję (przynajmniej w mojej „bańce środowiskowej”) inni też nie rozumieją, a większość jeszcze oprócz tego jest okropnie

Czytaj »
Państwo PiS

Rozmowy w Genewie a sprawa polska

Polska nie tyle jest, co została podzielona na dwa zwalczające się obozy. Została podzielona przez konsekwentnie i w pełni świadomie prowadzoną

Czytaj »
TVN

PiS niszczy wolne media, bo tego chce

Kaczyński zrobił to, co planował. Uderzył i zmierza do likwidacji niezależnej od władzy, kontrolującej i demaskującej władzę, najsilniejszej i najpopularniejszej stacji

Czytaj »
Państwo PiS

Jakoś to będzie… Jak? Nieważne

Przez ten cholerny litewsko-polski romantyzm i sienkiewiczowskie awanturniczo-tkliwe powiastki o dzikich polach, w Polsce polityki nie traktuje się poważnie. Ciągle

Czytaj »
KOD; Komitet Obrony Demokracji; Prawybory

Do przyjaciółek i przyjaciół z KOD

Kandydujcie. Z obywatelskich list, nie z tych, które partie układają dla siebie. Zbudujmy obywatelską reprezentację, której głosu nie będzie już można po prostu zignorować, jak robiono to zawsze dotąd w odpowiedzi na wezwania do wspólnej listy, do prawyborów, do zdecydowanych działań poza parlamentem i do przeróżnych innych rzeczy – i jak zignorowano nasz głos z tą wyjątkową ostentacją, na którą w osłupieniu patrzyliśmy w czasie niesławnej, zawstydzającej i upokarzającej nas sejmowej owacji. Nie apelujmy już tylko do rozsądku i sumień polityków. Zmieńmy pozycje w ich kalkulacjach.

Czytaj »
aborcja

Mniejsze zło już nie istnieje

Z oskarżeniami swoich mamy oczywisty kłopot. Może jednak my wszyscy, którzy głosujemy we wciąż przegrywanych wyborach, chodzimy na demonstracje, robimy, co możemy lub chociaż myślimy, co zrobić się da, powinniśmy się wreszcie dowiedzieć, że politycy opozycji rozgrywają inny mecz niż my.

Czytaj »
Piotr Szczęsny

Kasprzak pisze do Tuska

W dniu 6 rocznicy wyborów z 2015 roku, kiedy PiS przejął samodzielnie parlamentarną większość po raz pierwszy w historii III RP (lub IV), Paweł Kasprzak w otwartym liście do Donalda Tuska formułuje 8 punktów możliwej mapy drogowej, która poprzez wyborcze zwycięstwo ma szansę zakończyć polski kryzys i polską wojnę.

Czytaj »
Unia Europejska

Jak nie wyjść z Unii?

To, że przekroczyliśmy granicę prowadzącą do wyjścia z Unii nie budzi dzisiaj już wątpliwości. Aktualny przekaz dnia PiS brzmi

Czytaj »
obywatelski sejm

Utopia Obywatelskiego Sejmu

Kiedy myślimy o wyborach, o tym, że one przesądzą o wszystkim, to oczywiście cel – to właśnie „wszystko”, o które toczy się gra – odsuwa na bok wszystkie inne sprawy. W wyborach startują partie i między bajki można spokojnie odłożyć marzenia o jakichś bezpartyjnych konstrukcjach i kandydatach. Żaden ruch społeczny – choćby był najsilniejszy – w wyborczej perspektywie nas nie interesuje. To błąd i o tym za chwilę. Ale trzeba przede wszystkim znać perspektywę i miarę, a więc wiedzieć to przede wszystkim, że dziś jest już bardzo jasne, że „pewniakiem” w wyborach – tą partią, której szanse w pokonaniu PiS są i pozostaną największe bez porównania z konkurentami na opozycji – jest PO z ową atomową bronią, którą jest w niej Donald Tusk. W tym sensie liczy się dzisiaj niemal tylko to. Można się na to zżymać i są ku temu powody, które sam znam aż nadto dobrze, ale to byłoby po prostu daremne.

Czytaj »
Koniec hegemonii 500 plus

Zdradzona rewolucja, zakonnica na pasach

Kilka faktów w cieniu burzy o Fundusz Odbudowy oraz dwa znakomite teksty, które gorąco polecam w Polityce świadczą o tym… – że zakonnica zaszła już w ciążę, proszę Państwa. Zbliża się właśnie do pasów, a nietrzeźwy za kierownicą jest nie tylko Komorowski, ale również Lewica i reszta polityków, polityczni badacze, komentatorzy i opinia publiczna. Czy wobec tego sam uważam się w tym towarzystwie za jedynego trzeźwego? Skądże – raczej po prostu czego innego się nałykałem.

Czytaj »
aborcja

Nigdy, przenigdy, nie będziesz szedł z nami

Oto przed nami Michnik-dziaders, ojciec chrzestny tych, co to polską demokrację, nas i nasze dzieci sprzedali chciwym, zdegenerowanym klechom. Ślepy na własne błędy i winy, arogancki, zarozumiały, wiecznie pouczający, wróg dzisiejszej antyklerykalnej rewolucji, odklejony od rzeczywistości, nierozumiejący współczesności, wart najwyżej wzruszenia ramion. Znajduję ledwie pojedyncze wyjątki wśród mnóstwa jakże chętnie i pewnie wypowiadanych potępień. Wielu moich serdecznych przyjaciół i wielu tych, z którymi w ostatnich latach stałem ramię w ramię w czasem niełatwych sytuacjach – wszyscy ci ludzie porządni i czasem przecież mądrzy albo dzisiaj Michnika nazywają tłustym kocurem, co to na III RP dorobił się majątku i wygody, albo skazują go na zapomnienie. Na nieważność. Niektórzy wprawdzie łaskawie i sprawiedliwie „uznają zasługi”, ale odmawiają jakiejkolwiek wagi temu, co Michnik mówi i pisze dzisiaj.

Czytaj »
Biedroń

Dziura po Ferencu. Prawybory, co z nimi dalej?

W poniedziałek, 15 marca, przecierając ze zdumienia oczy, oglądaliśmy zjazd wszystkich liderów politycznej opozycji na wspólne wystąpienie w Rzeszowie. Skład był taki, że aż wzrokiem szukałem Joe Bidena… Wygłupiam się złośliwie, bo patrzyłem na to z goryczą, kiedy się wszyscy inni cieszyli. Radość – to powinienem powiedzieć wyraźnie pomimo goryczy – jest w pełni uzasadniona. Choć jest też mocno głupkowata – co z kolei trzeba wygarnąć otwarcie. Wreszcie! Opozycja – cała! – popiera wspólnego kandydata w przedterminowych wyborach prezydenta miasta. Kandydat ma przy tym spore szanse. Przeciw niemu nie występuje Zjednoczona Prawica, ale prawica zdezintegrowana. Jest kandydat od Ziobry, jest od Gowina i jest z PiS. Odwrócone role.

Czytaj »
Cambridge Analityca

Wielka Rewolucja Idiotów

Nie wiem, jakie Państwo mają plany na dzisiaj, ale ja idę siedzieć. Na krótko: dwa dni raptem – nic wielkiego. Tymczasem zostawiam tekst, na który spodziewam się zastać trochę odpowiedzi, kiedy wyjdę. Przeczytam wtedy zapewne między innymi, jakim jestem symetrystycznym idiotą i zdradziecką szują. Niemniej skoro każdy ma prawo do własnych zmartwień i swoje żale wylewa bez skrępowania publicznie dzięki nowym mediom, to mam to prawo i ja. Moje zaś zmartwienia związane ze złą władzą są oczywiste. Niewarte więc szczególnej uwagi i nie tak poważne jak te, które wywołuje u mnie kondycja „naszej strony”, a zwłaszcza nikłość szans wobec samego tylko faktu istnienia stron. Samo ich istnienie i spór lub konflikt – to jest poniekąd niezależne od racji, które za każdą ze stron stoją. I jest od nich ważniejsze. Gdyby było inaczej, demokracja byłaby kiepskim wynalazkiem i od władzy ludu, siłą rzeczy niezupełnie roztropnego, wszyscy powinniśmy woleć raczej platońskie królestwo filozofów. Niejasne to trochę, prawdą? Cóż, proszę zatem przeczytać poniższe… Życzę miłego dnia, ciekawej, mam nadzieję, jak zwykle długiej i zawiłej lektury. Do zobaczenia wkrótce 😉

Czytaj »
opozycja demokratyczna

Władza na ulicy – nie teraz?

Wypada odpowiedzieć Cezaremu Michalskiemu. Jest zmorą tej nieistniejącej w Polsce debaty publicznej, że kiedy się pojawia jakaś propozycja,

Czytaj »
PiS

Tym państwu dziękujemy

Fala oburzenia przetoczyła się przez media z powodu przegłosowanej w Sejmie decyzji o podwyżkach pensji polityków na urzędach – w tym

Czytaj »
wybory prezydenckie

Logiczne trudności Realpolitik

Musimy dziś już organizować się do wyborów parlamentarnych. Wiedząc, że one mają wszelkie szanse odbyć się wcześniej niż za trzy lata. Do wyborów musi pójść ruch obywatelski, by na nowo zbudować ustrój wspólnego państwa, wyznaczyć reguły demokratycznej gry

Czytaj »

Kasprzak: – Jest mi wstyd za opozycję

Patrząc dziś na towarzystwo, które się właśnie ocknęło ze zdziwieniem w policyjnym państwie, zachowajmy przynajmniej pamięć. Nieco wyostrzmy również wrażliwość, nieco zwątpmy we własną pewność, bo niezupełnie mamy się czym pochwalić

Czytaj »
Paweł Kasprzak

Ponad 15% na Kasprzaka

W najbardziej prestiżowym okręgu wyborczym do Senatu, do którego płyną głosy nie tylko z Warszawy, ale i z całego świata, Paweł Kasprzak, kandydujący z Komitetu Wyborczego Wyborców „Obywatele RP”, zdobył 15,31% głosów

Czytaj »
Paweł Kasprzak

Zawodowi politycy i genetyczni demokraci

Kompromisów nie zawiera się ponad głowami tych, których one najbardziej dotykają. Kluczową wartością ludzi nieidealnych jest sposób, w jaki postępują z własnymi błędami

Czytaj »

Odpowiedź na „List prezydentów”

Dlaczego przedstawiamy Państwu te trzy listy jednocześnie, czego nie uczyniło żadne inne medium? Bo bez znajomości treści ich wszystkich trudno wyrobić sobie zdanie w opisywanej, ważkiej dla nas wszystkich sprawie, a właśnie pomoc w tym, poprzez dostęp do wszystkich informacji na konkretny temat, jest w naszej opinii jednym z podstawowych obowiązków obywatelskich mediów publicznych.

Czytaj »