Polityka: analizy, dyskusje, program

Nasze teksty mają ambicję służyć głębokiej politycznej zmianie. Chcemy, by media organizowały opinię publiczną i reprezentowały ją wobec polityków -- nie tylko rządzących. Chcemy również, by stały się miejscem rzetelnej debaty, w której wykuwa się wizja lepszej Polski, Europy i świata.

Celem jest obywatelskie społeczeństwo

Bez debaty polityka nie jest możliwa. Bez debaty publicznej niemożlliwa jest polityka demokratyczna. Bez mediów jako czwartej władzy w państwie nie ma mowy o demokracji, której instytucje należą do obywateli.

Wyobraź sobie, że zamiast bojkotować Orlen, który uczestniczy w zamachu na niezależne media, co dziesiąty wyborca opozycji przeznacza miesięcznie równowartość jednego litra benzyny na fundusz społecznych mediów.
Wesprzyj projekt obywatelskich mediów

Polityka: analizy, dyskusje, program

Nasze teksty mają ambicję służyć głębokiej politycznej zmianie. Chcemy, by media organizowały opinię publiczną i reprezentowały ją wobec polityków — nie tylko rządzących. Chcemy również, by stały się miejscem rzetelnej debaty, w której wykuwa się wizja lepszej Polski, Europy i świata.

Wspólna lista – nie czekając na biały dym

Zdjęcie poglądowe. Grafiki użyte do „plakatów wyborczych wspólnej listy” pochodzą z social mediów posłów i kandydatów i są wykonane na podstawie prawdziwych plakatów wyborczych z 2019 roku. Plakat wyborczy Joanny Muchy w barwach PL2050 wykonany został na podstawie innych plakatów PL2050. Źródło zdjęcia: Twitter


Wspólna lista – napisano już tyle argumentacji za i przeciw, że wydaje się, że nikt już nikogo nie przekona. Komentatorzy okrzyknęli, że koalicja od lewa do prawa będzie niezrozumiała dla wyborców. Na razie zapowiada się, że partie opozycyjne czekają, co pokażą sondaże na wiosnę, a koalicje wyborcze będą powstawać latem

Do projektu wspólnej listy można podejść inaczej. Nie czekając na biały dym zgody wszystkich ze wszystkimi, można już dziś zacząć budowanie wspólnej listy wśród tych, którzy za wspólną listą się opowiedzieli bez dodatkowych warunków. Na dziś wspólna lista może się składać z Koalicji Obywatelskiej, ruchu samorządowego Tak! Dla Polski, niezależnych kandydatów obywatelskich. Politycznie wspólna lista opłaca się również PSL. Polska 2050 i Lewica mogą do wspólnej listy dołączyć później, jeżeli będzie się im to wyborczo kalkulowało.

Ważnym głosem w dyskusji na temat wspólnej listy jest artykuł Jarosława Kurskiego w Gazecie Wyborczej — Władek nie musi być „tęczowy” ani Hołownia „tuskowy”. Pokazuje, że wspólna lista nie musi oznaczać wspólnego programu wyborczego i każdy uczestnik koalicji może zachować swoją programową wyrazistość. Drugi ważny punkt tego artykułu, to pokazanie, że o wspólnej liście można dyskutować używając argumentów kalkulacji politycznej – dla przykładu PSL ma szanse zdobyć przy pomocy wspólnej listy 41 posłów w przyszłym Sejmie, czego nie jest w stanie osiągnąć, startując samodzielnie przy poparciu w okolicach 6-7%.

Korzyści polityczne wspólnej listy

Osobiście jestem przekonany, że wybory w 2023 roku będą najważniejsze od 1989 roku i ustawią polską scenę polityczną na lata. Na chwilę zapomnijmy o tym historycznym wymiarze tegorocznych wyborów i podejdźmy do tematu wspólnej listy używając tylko argumentów korzyści politycznych. Nie czekajmy, aż wszystkie puzzle politycznej układanki będą na swoim miejscu. Rozpocznijmy układać wspólną listę zaczynając od tych elementów, które najbardziej pasują.

Techniczna koncepcja wspólnej listy zaproponowana przez senatora Marka Borowskiego zakłada, że każdy z partnerów dostaje stały przypisany numer miejsca na liście w każdym okręgu wyborczym. Załóżmy na potrzeby tego artykułu, że na wspólnej liście kandydaci Koalicji Obywatelskiej są zawsze na miejscu nr 1, Polski 2050 na miejscu nr 2, Lewicy na miejscu nr 3, PSL na miejscu nr 4, kandydaci samorządowi Tak! Dla Polski na miejscu nr 5, niezależni kandydaci obywatelscy zawsze na miejscu nr 6. Pozostałe miejsca na liście są obsadzone przez kandydatów Koalicji Obywatelskiej. Na tak skonstruowanej liście, najważniejsi będą dobrzy, rozpoznawalni kandydaci. Kandydat Lewicy startujący w okręgu  w pojedynkę, będzie musiał zrobić wynik, na który wcześniej pracowało kilkunastu kandydatów. Dla Koalicji Obywatelskiej nie wystarczy mieć znanej osoby na pierwszym miejscu, która zapewni miejsca w Sejmie mniej znanym kandydatom KO. Z dobrego wyniku wyborczej „jedynki” w pierwszej kolejności skorzystają koalicjanci wystawiający jednego kandydata, bo ci kandydaci skumulują wszystkie głosy wyborców danego ugrupowania. W okręgach, gdzie są największe miasta, więcej głosów zdobędą kandydaci Lewicy.  W okręgach konserwatywnych kandydaci PSL. Koalicja Obywatelska ma na takiej liście najwięcej miejsc, ale to nie jest źródłem przewagi nad innymi uczestnikami koalicji przy podziale mandatów.  

Tak! Dla Polski

Zacznijmy od rzeczy potencjalnie najprostszej – kandydaci samorządowi Tak! Dla Polski. Ruch samorządowy Tak! Dla Polski był jednym z inicjatorów pomysłu wspólnej listy, organizując spotkania wszystkich liderów partii opozycyjnych w styczniu 2022. Samorządowcom zależy na silnej reprezentacji parlamentarnej, aby zastopować partyjną centralizację państwa, którą krok po kroku wprowadza PiS.

PRZECZYTAJ TAKŻE: W poszukiwaniu miliona zmarnowanych głosów — jak nie powtórzyć błędów z 2019 roku, część I

Znani lokalnie prezydenci i burmistrzowie miast są w swoich regionach mocnymi rozpoznawalnymi kandydatami, którzy mają za sobą przynajmniej jedną zwycięską kampanię wyborczą. W wielu przypadkach byli w przeszłości lub nadal są członkami Platformy Obywatelskiej. Już dziś Platforma Obywatelska i Tak! Dla Polski mogą ogłosić, że we wszystkich okręgach wyborczych na miejscu nr 5 będą zawsze kandydaci tego stowarzyszenia samorządowców. Inne partie nie powinny mieć z taką deklaracją problemu, bo wszyscy liderzy partii opozycyjnych w maju 2022 podpisali się pod wspólną deklaracją samorządowców dotyczącą wzmocnienia roli samorządów w budowie zdecentralizowanego państwa. 

Kandydaci Obywatelscy

Niezależni kandydaci obywatelscy to często pomijany element w dyskusjach nad wspólną listą. W takich kandydatach jest duży potencjał przyciągnięcia nowych wyborców, którzy nie chcą głosować na partie polityczne. Zarezerwowanie na liście 41 miejsc, po jednym w każdym okręgu wyborczym, dla kandydatów obywatelskich jest jednym z postulatów Marcina Święcickiego z debaty nad wspólną listą, która odbyła się w listopadzie. Zgadzam się  w pełni z jego argumentacją: Ruchy [obywatelskie – red.] mogłyby zrobić swoje prawybory, aby wybrać swoich kandydatów/kandydatki. Byłby to sprawdzian możliwości pozapartyjnego mechanizmu wyłaniania kandydatów, sposób na mobilizację dodatkowego elektoratu, szansa na znalezienie się w Sejmie pozapartyjnych działaczy, nawet czterdziestu jeden. Na pewno nadałoby to nową jakość i wyborom, i pracom Sejmu.

Ci kandydaci, którzy nie są kojarzeni z żadną partią polityczną, potrzebują więcej czasu na  zbudowanie swojego wyborczego wizerunku wśród wyborców. Ważne jest, aby już dziś mógł zacząć się proces wyłaniania najlepszych kandydatów obywatelskich do Sejmu i aby fakt ich startu w wyborach dotarł do tych wyborców, którzy nie chcą głosować na partie polityczne.

PSL

PSL jest dziś partią opozycyjną, która na wspólnej liście i koncepcji stałego miejsca na liście może zyskać najwięcej. W wyborach w 2019 roku startując w koalicji z Kukiz 15, PSL zdobyło 8,55% poparcia w skali kraju, co pozwoliło mu uzyskać po jednym mandacie w 30 z 41 okręgów wyborczych. Dziś przy sondażowym poparciu około 5-6%, może liczyć na 10-13 mandatów. Przy założeniu, że frekwencja w 2023 roku będzie na podobnym poziomie jak w roku 2019, 5-6% poparcia to trochę ponad 1 mln głosów. Wystawiają po jednym kandydacie na wspólnej liście w 41 okręgach wyborczych, PSL może liczyć na około 20 tys. głosów w każdym okręgu. W 2019 20 tys. głosów wystarczyło do zdobycia mandatu poselskiego w każdym przypadku, poza panią Jolantą Banach, która mimo uzyskania wyniku ponad 22 tys. głosów w okręgu gdańskim nie zasiada dziś w Sejmie. Wynika to z faktu, że w tym okręgu wybierano w ostatnich wyborach o jednego posła za mało w stosunku do liczby mieszkańców. Gdyby w okręgu gdańskim wybierano prawidłową liczbę posłów, Jolanta Banach również zostałaby posłem.

PSL na koncepcji Marka Borowskiego stałego miejsca na liście wyborczej w każdym okręgu może tylko zyskać. Start samodzielny z dzisiejszym poparciem to 10-13 mandatów, start w koalicji z Polska 2050 to być może 20-30 mandatów, start na wspólnej liście na miejscu nr 4, to prawie gwarantowane 39-41 mandatów. Problemem dla PSL może być wysokość subwencji politycznej, które partie uzyskują w zależności od wyniku wyborczego. W przypadku samodzielnego startu PSL może liczyć na około 6 mln rocznej subwencji, to wynik dla 6% poparcia, frekwencji wyborczej i kwot subwencji na poziomie z 2019 roku. Koalicja wyborcza, która uzyskuje 60% poparcia, może liczyć na roczną subwencję około 26 mln zł. Jeżeli w umowie koalicyjnej zostanie zapisane, że PSL przysługuje 6% subwencji, którą uzyska cała koalicja wspólnej listy, to PSL przypadnie 1,3 mln. Różnica jest bardzo duża, ale korzyść polityczna posiadania około 40 posłów i udział w rządzie też jest wymierna.

Lewica

Lewica, która zakładam, że w wyborach będzie występować przynajmniej jako koalicja Nowej Lewicy i partii Razem może dziś liczyć na poparcie 8-10% wyborców, co przekłada się na 24 – 35 mandaty. Jeżeli sondażowe poparcie Lewicy wzrośnie trwale powyżej 10-12%, samodzielny start może być dla niej korzystniejszy, niż miejsce nr 3 na wspólnej liście. Przy poparciu około 8% lub niższym perspektywa 41 pewnych mandatów dzięki wspólnej liście w porównaniu z około 24 mandatami wywalczonymi samodzielnie, powinna skłonić Lewicę do wspólnej listy.

PRZECZYTAJ TAKŻE: W poszukiwaniu miliona zmarnowanych głosów – jak nie powtórzyć błędów z 2019 roku, część II

W przypadku startu na wspólnej liście z miejsca nr 3 w każdym okręgu, Lewica będzie mieć problem, jak alokować miejsca w poszczególnych okręgach pomiędzy Nową Lewicę i Razem. Może to również oznaczać stratę posłów w dużych ośrodkach miejskich jak Warszawa, gdzie Lewica, startując samodzielnie, może zdobyć więcej niż jeden mandat. Z drugiej strony wspólna lista to szansa dla Lewicy na zdobycie mandatów w okręgach konserwatywnych, takich jak Tarnów, gdzie przy samodzielnym starcie Lewica ostatni raz uzyskała mandat poselski w 2001 roku.

Polska 2050

Polska 2050 z obecnym sondażowym poparciem na poziomie 10-12% ma teoretycznie najwięcej opcji – samodzielny start, koalicja z PSL lub start na wspólnej liście. Samodzielny start przy dzisiejszym poparciu to szansa na 40 – 55 mandatów i około 10,5 mln rocznej subwencji wyborczej. Start w koalicji z PSL to być może ok. 16% poparcia i ok. 70 mandatów dla koalicji. Taka opcja dla Polski 2050 może oznaczać gorszy wynik niż samodzielny start, bo przy większej lokalnej rozpoznawalności polityków PSL, kandydaci PSL mogą zyskać 20-30 mandatów, a Polska 2050 zostanie z 40-50 mandatami i zapewne z mniejszą subwencją polityczną za wynik w wyborach. Start na wspólnej liście opozycji, który gwarantuje 41 mandatów, na tę chwilę jest dla Polski 2050 najmniej korzystny.

Koalicja Obywatelska

Platforma Obywatelska albo szerzej Koalicja Obywatelska na formule wspólnej listy, gdzie mniejsze partie mają zagwarantowane po jednym miejscu w każdym okręgu wyborczym, raczej nie zyskuje. Samodzielny start Koalicji Obywatelskiej z poparciem ok. 30% to 165 – 170 mandatów. Wspólna lista w zależności od ostatecznej konfiguracji to może być nawet 270-280 mandatów, ale pod względem mandatów dla Koalicji Obywatelskiej, to nie będzie korzystniejsze, niż samodzielny start. Te dodatkowe mandaty przypadną głównie ugrupowaniom, które wystawią na wspólnej liście tylko jednego kandydata i tacy kandydaci otrzymają więcej głosów niż kandydaci KO startujący z dalszych miejsc. Subwencja wyborcza po przekroczeniu 30% głosów spada drastycznie – według stawek z 2019 roku z 2,31 zł za wyborcę do 0,87 zł za wyborcę. Przy wyniku wyborczym koalicji 55-60%, kwota subwencji politycznej będzie niewiele większa, niż dla wyniku 30%. Natomiast całość kwoty subwencji uzyskanej przez koalicję będzie do podziału pomiędzy koalicjantów według uzgodnionych proporcji. Z perspektywy możliwej subwencji wyborczej Koalicja Obywatelska na wspólnej liście zapewne straci.

Podział mandatów do Sejmu

Koncepcja senatora Marka Borowskiego jest  jak najbardziej uczciwą ofertą dla partii, które dziś mogą liczyć na poparcie do 8-10%. Premia d’Hondta w podziale mandatów w okręgu wyborczym jest konsumowana przez mniejsze ugrupowania wspólnej listy. Dzieje się tak, gdyż jeden kandydat PSL lub Lewicy, którzy zdobędą przynajmniej 20 tys. głosów, wyprzedzi w podziale mandatów kilku kandydatów Koalicji Obywatelskiej, którzy uzyskają wynik 10-15 tys. głosów. Przy tak skonstruowanej liście kandydat KO z pierwszego miejsca, będący wyborczą lokomotywą i zdobywając 80 tys. głosów, najpierw wciągnie do Sejmu wagoniki partnerów koalicyjnych z wynikiem około 20 tys. głosów, a dopiero potem innych kandydatów KO z poparciem 10-15 tys. wyborców.

Jak będzie wyglądała kampania wyborcza wspólnej listy?

Ostatnia, ale być może najważniejsza sprawa, to zachowanie na wspólnej liście pełnej własnej tożsamości politycznej wszystkich koalicjantów podczas kampanii wyborczej. W dotychczasowym modelu kandydaci promowali w swoich materiałach wyborczych numer listy i miejsce na liście. Przy wspólnej liście ten model będzie zachowany dla kandydatów Koalicji Obywatelskiej, natomiast kandydaci z Tak! Dla Polski, obywatelscy, PSL, Lewicy i Polski 2050 promowaliby numer miejsca na liście wyborczej, tan sam w całym kraju.

Nazwa koalicyjnego komitetu wyborczego powinna być jak najbardziej przezroczysta, niekojarzącą się z żadnym ugrupowaniem. Może to być „Wspólna Lista” albo „Koalicja Wyborcza”. Wizualnie plakaty wyborcze kandydatów byłyby bardzo zbliżone do tych sprzed 4 lat przygotowane w barwach partyjnych dobrze znanych wyborcom i z indywidualnym hasłem wyborczym. Przyglądając się tablicom z plakatami wyborczymi, wyborcy nie będą mieli poczucia, że ich ugrupowanie zatraciło coś ze swojej politycznej tożsamości.

Zalety ogłoszenie niepełnej wspólnej listy

Przy obecnych notowaniach wspólna lista jest korzystna dla samorządowców z Tak! Dla Polski, niezależnych kandydatów obywatelskich, PSL oraz prawdopodobnie dla Lewicy. Nie jest korzystna dla Polski 2050. Granica tej politycznej opłacalności przebiega w okolicach 10% poparcia, dla Lewicy to może być trochę więcej, bo w dużych miastach, gdzie jest więcej wyborców Lewicy, potrzeba więcej głosów, aby zostać posłem. Polska 2050 sądząc po wynikach Szymona Hołowni z pierwszej tury wyborów prezydenckich, ma bardziej równomierne poparcie w całym kraju, więc ten próg opłacalności samodzielnego startu jest niższy niż dla Lewicy. Za kilka miesięcy może okazać się, że wspólna lista przestanie się politycznie opłacać Lewicy, a zacznie się opłacać Polsce 2050. Mało prawdopodobne jest, aby przy ogłoszeniu niepełnej wspólnej listy, obydwa ugrupowania trwale zdobyły sondażowe poparcie powyżej 10-12%. 

PRZECZYTAJ TAKŻE: Nowe okręgi senackie zgodne z kodeksem wyborczym

Jeżeli dziś powstałaby wspólna lista KO, Tak! Dla Polski, niezależnych kandydatów obywatelskich i PSL, można by przetestować jej potencjał pozyskania wyborców niegłosujących i niezdecydowanych. Taka konfiguracja w sondażach trwale zajęłaby pierwsze miejsce, co jest ważne dla grupy wyborców, która chce głosować na zwycięzców wyborów. Łatwiej byłoby badać sondażowo, czy do takiej koalicji powinna dołączyć Lewica, Polska 2050, czy obydwa te ugrupowania. Jeżeli ostatecznie jedna z tych partii wystartuje osobno, bo tego będą chcieli wyborcy i taka będzie kalkulacja polityczna, też należy to uszanować.

Dla partii politycznych decyzja, w jakiej konfiguracji, samodzielnie czy w koalicji startować w wyborach  jest wynikiem politycznych kalkulacji korzyści. Trzeba to zaakceptować i wśród wyborców opozycyjnych przestać wytykać palcem, które ugrupowanie jest hamulcowym wspólnego startu. Jeżeli komuś wspólny start się nie opłaca, uszanujmy to i skupmy się na przekonywaniu niezdecydowanych i niegłosujących.


O autorze

Dlaczego obywatelskie media są ważne? Chwila prawdy: Google Trends - zestawienie częstości wyszukiwania polityków w internecie

W dziale Polityka

Koń lub Pakt Obywatelski

Obywatelski Pak Senacki? O co chodzi, po co obywatelski, skoro pakt senacki został uzgodniony i trwają rozmowy już tylko o personalnych szczegółach?

Czytaj »

Wielkie udawanie

Nie wszyscy śledzą uważnie i interesują się sprawami publicznymi. Mają do tego prawo, choć budzi to usprawiedliwione zastrzeżenia. „Nie

Czytaj »

Eksperyment

KO (PO) deklaruje chęć utworzenia wspólnej listy. Inna rzecz, że te propozycje Tuska mają -na ile zdołałem sprawdzić

Czytaj »
komitety obywatelskie

Rachunki krzywd i racja stanu

Podmiotem w wyborach musi być ruch obywatelski. Tylko on jest w stanie wygrać 276 mandatów, nie mówiąc o 305. I tylko on oraz jego przedstawiciele mają szansę zdobyć prawdziwe społeczne zaufanie, a ono przesądza o wszystkim. Musimy powtórzyć mobilizację i wynik z 1989 roku – inaczej przegramy wojnę nazajutrz po wygranej bitwie.

Czytaj »

Stan zagrożenia

Nad Europę i Stany Zjednoczone dotarła kolejna fala ekstremalnych upałów i towarzyszące jej inne zaburzenia klimatyczne zagrażające życiu

Czytaj »

Kosztowna nieobecność

Donald Tusk podsumował „na gorąco” i krótko czwartkowe „historyczne wydarzenie”, jak określił spotkanie przywódców europejskich w Kijowie

Czytaj »
KPO

Czy Unia „kupuje czas”?

Dzisiaj, po wstępnej dyskusji z początku tygodnia, Komisja Europejska powinna zaakceptować polski Krajowy Plan Odbudowy. W czwartek przyjęty

Czytaj »
wybory

Algorytm porażki

O Kaczyńskim, PiS-ie i całej tej zachłannej i pozbawionej skrupułów władzy pisać teraz nie będę. Dość już o tym pisałem. Dość

Czytaj »
polityka energetyczna

O „ruskim” to gazie piosenka

Dramatycznie niski jest poziom publicznej debaty w Polsce. O sprawach ważnych właściwie nie rozmawia się w ogóle. Dotyczy to polityków,

Czytaj »
pieniądze za praworządność

Różne sposoby na samobójstwo

Wczorajsza „Polityka” przyniosła ważny wywiad Jerzego Baczyńskiego z Donaldem Tuskiem. Polityk w Polsce, który powie: „Ani grosza dla

Czytaj »
Węgry

Węgrzy przegrali wybory

Węgrzy przegrali wybory. Brzmi to dziwnie, skoro ktoś je przecież na Węgrzech wygrał, a w demokracji wybory są zawsze wygraną. Tyle,

Czytaj »
Andrzej Duda

Orędzie Prezydenta

Oczywiście, że nie można mu wierzyć. Gdyby robił to, co powinien, by jego działania i decyzje były adekwatne do wypowiedzianych we wczorajszym orędziu słów,

Czytaj »
jedna lista

Kanonada

Żądania wspólnej listy wyborczej całej opozycji powinny być adresowane przede wszystkim do KO i Donalda Tuska – bo jego wezwania do jedności to polityczna mimikra, a nie żaden realny plan. Żądania powinny dotyczyć tego, jak tę listę konstruować, by dla pozostałych partii udział nie oznaczał samobójstwa. Słychać te żądania dziś powszechnie, zwłaszcza w Gazecie Wyborczej, ale nie tylko. Tkwi w tym paradoks, o którym warto chwilę pomyśleć – dlaczego teraz, a nie np. przed wyborami w 2019 roku, skoro to wtedy sytuacja była jednoznaczna, a dzisiaj nie jest? Przede wszystkim jednak ów postulat przybrał dziś postać politycznej kanonady, w której m.in. sam wziąłem udział. Tusk wzywa, pozostali odmawiają i to oni są celem artyleryjskiego ostrzału. Jego efekt zaczyna już być widoczny w sondażach. To nie tylko niesprawiedliwie jednostronna polityczna nawalanka, ale i gra bardzo niebezpieczna. Tak grać nie wolno. Zarówno z pryncypialnych, jak i strategicznych powodów. W tej grze głosy wszystkich polityków brzmią fałszywie. Próbujmy patrzeć trzeźwo, bez uproszczeń, bez wypierania rzeczywistości. To nie jest tekst „tożsamościowy” i na pewno nie ku pokrzepieniu serc. To jest tekst o tym, jak być może da się wygrać, a jak na pewno nie.

Czytaj »
wybory

Teraz jest właśnie na to czas!

Nie rozumiem i jak obserwuję (przynajmniej w mojej „bańce środowiskowej”) inni też nie rozumieją, a większość jeszcze oprócz tego jest okropnie

Czytaj »
Państwo PiS

Rozmowy w Genewie a sprawa polska

Polska nie tyle jest, co została podzielona na dwa zwalczające się obozy. Została podzielona przez konsekwentnie i w pełni świadomie prowadzoną

Czytaj »
TVN

PiS niszczy wolne media, bo tego chce

Kaczyński zrobił to, co planował. Uderzył i zmierza do likwidacji niezależnej od władzy, kontrolującej i demaskującej władzę, najsilniejszej i najpopularniejszej stacji

Czytaj »
Państwo PiS

Jakoś to będzie… Jak? Nieważne

Przez ten cholerny litewsko-polski romantyzm i sienkiewiczowskie awanturniczo-tkliwe powiastki o dzikich polach, w Polsce polityki nie traktuje się poważnie. Ciągle

Czytaj »
KOD; Komitet Obrony Demokracji; Prawybory

Do przyjaciółek i przyjaciół z KOD

Kandydujcie. Z obywatelskich list, nie z tych, które partie układają dla siebie. Zbudujmy obywatelską reprezentację, której głosu nie będzie już można po prostu zignorować, jak robiono to zawsze dotąd w odpowiedzi na wezwania do wspólnej listy, do prawyborów, do zdecydowanych działań poza parlamentem i do przeróżnych innych rzeczy – i jak zignorowano nasz głos z tą wyjątkową ostentacją, na którą w osłupieniu patrzyliśmy w czasie niesławnej, zawstydzającej i upokarzającej nas sejmowej owacji. Nie apelujmy już tylko do rozsądku i sumień polityków. Zmieńmy pozycje w ich kalkulacjach.

Czytaj »
aborcja

Mniejsze zło już nie istnieje

Z oskarżeniami swoich mamy oczywisty kłopot. Może jednak my wszyscy, którzy głosujemy we wciąż przegrywanych wyborach, chodzimy na demonstracje, robimy, co możemy lub chociaż myślimy, co zrobić się da, powinniśmy się wreszcie dowiedzieć, że politycy opozycji rozgrywają inny mecz niż my.

Czytaj »
Piotr Szczęsny

Kasprzak pisze do Tuska

W dniu 6 rocznicy wyborów z 2015 roku, kiedy PiS przejął samodzielnie parlamentarną większość po raz pierwszy w historii III RP (lub IV), Paweł Kasprzak w otwartym liście do Donalda Tuska formułuje 8 punktów możliwej mapy drogowej, która poprzez wyborcze zwycięstwo ma szansę zakończyć polski kryzys i polską wojnę.

Czytaj »
Unia Europejska

Jak nie wyjść z Unii?

To, że przekroczyliśmy granicę prowadzącą do wyjścia z Unii nie budzi dzisiaj już wątpliwości. Aktualny przekaz dnia PiS brzmi

Czytaj »
obywatelski sejm

Utopia Obywatelskiego Sejmu

Kiedy myślimy o wyborach, o tym, że one przesądzą o wszystkim, to oczywiście cel – to właśnie „wszystko”, o które toczy się gra – odsuwa na bok wszystkie inne sprawy. W wyborach startują partie i między bajki można spokojnie odłożyć marzenia o jakichś bezpartyjnych konstrukcjach i kandydatach. Żaden ruch społeczny – choćby był najsilniejszy – w wyborczej perspektywie nas nie interesuje. To błąd i o tym za chwilę. Ale trzeba przede wszystkim znać perspektywę i miarę, a więc wiedzieć to przede wszystkim, że dziś jest już bardzo jasne, że „pewniakiem” w wyborach – tą partią, której szanse w pokonaniu PiS są i pozostaną największe bez porównania z konkurentami na opozycji – jest PO z ową atomową bronią, którą jest w niej Donald Tusk. W tym sensie liczy się dzisiaj niemal tylko to. Można się na to zżymać i są ku temu powody, które sam znam aż nadto dobrze, ale to byłoby po prostu daremne.

Czytaj »
Koniec hegemonii 500 plus

Zdradzona rewolucja, zakonnica na pasach

Kilka faktów w cieniu burzy o Fundusz Odbudowy oraz dwa znakomite teksty, które gorąco polecam w Polityce świadczą o tym… – że zakonnica zaszła już w ciążę, proszę Państwa. Zbliża się właśnie do pasów, a nietrzeźwy za kierownicą jest nie tylko Komorowski, ale również Lewica i reszta polityków, polityczni badacze, komentatorzy i opinia publiczna. Czy wobec tego sam uważam się w tym towarzystwie za jedynego trzeźwego? Skądże – raczej po prostu czego innego się nałykałem.

Czytaj »
aborcja

Nigdy, przenigdy, nie będziesz szedł z nami

Oto przed nami Michnik-dziaders, ojciec chrzestny tych, co to polską demokrację, nas i nasze dzieci sprzedali chciwym, zdegenerowanym klechom. Ślepy na własne błędy i winy, arogancki, zarozumiały, wiecznie pouczający, wróg dzisiejszej antyklerykalnej rewolucji, odklejony od rzeczywistości, nierozumiejący współczesności, wart najwyżej wzruszenia ramion. Znajduję ledwie pojedyncze wyjątki wśród mnóstwa jakże chętnie i pewnie wypowiadanych potępień. Wielu moich serdecznych przyjaciół i wielu tych, z którymi w ostatnich latach stałem ramię w ramię w czasem niełatwych sytuacjach – wszyscy ci ludzie porządni i czasem przecież mądrzy albo dzisiaj Michnika nazywają tłustym kocurem, co to na III RP dorobił się majątku i wygody, albo skazują go na zapomnienie. Na nieważność. Niektórzy wprawdzie łaskawie i sprawiedliwie „uznają zasługi”, ale odmawiają jakiejkolwiek wagi temu, co Michnik mówi i pisze dzisiaj.

Czytaj »
Biedroń

Dziura po Ferencu. Prawybory, co z nimi dalej?

W poniedziałek, 15 marca, przecierając ze zdumienia oczy, oglądaliśmy zjazd wszystkich liderów politycznej opozycji na wspólne wystąpienie w Rzeszowie. Skład był taki, że aż wzrokiem szukałem Joe Bidena… Wygłupiam się złośliwie, bo patrzyłem na to z goryczą, kiedy się wszyscy inni cieszyli. Radość – to powinienem powiedzieć wyraźnie pomimo goryczy – jest w pełni uzasadniona. Choć jest też mocno głupkowata – co z kolei trzeba wygarnąć otwarcie. Wreszcie! Opozycja – cała! – popiera wspólnego kandydata w przedterminowych wyborach prezydenta miasta. Kandydat ma przy tym spore szanse. Przeciw niemu nie występuje Zjednoczona Prawica, ale prawica zdezintegrowana. Jest kandydat od Ziobry, jest od Gowina i jest z PiS. Odwrócone role.

Czytaj »
Cambridge Analityca

Wielka Rewolucja Idiotów

Nie wiem, jakie Państwo mają plany na dzisiaj, ale ja idę siedzieć. Na krótko: dwa dni raptem – nic wielkiego. Tymczasem zostawiam tekst, na który spodziewam się zastać trochę odpowiedzi, kiedy wyjdę. Przeczytam wtedy zapewne między innymi, jakim jestem symetrystycznym idiotą i zdradziecką szują. Niemniej skoro każdy ma prawo do własnych zmartwień i swoje żale wylewa bez skrępowania publicznie dzięki nowym mediom, to mam to prawo i ja. Moje zaś zmartwienia związane ze złą władzą są oczywiste. Niewarte więc szczególnej uwagi i nie tak poważne jak te, które wywołuje u mnie kondycja „naszej strony”, a zwłaszcza nikłość szans wobec samego tylko faktu istnienia stron. Samo ich istnienie i spór lub konflikt – to jest poniekąd niezależne od racji, które za każdą ze stron stoją. I jest od nich ważniejsze. Gdyby było inaczej, demokracja byłaby kiepskim wynalazkiem i od władzy ludu, siłą rzeczy niezupełnie roztropnego, wszyscy powinniśmy woleć raczej platońskie królestwo filozofów. Niejasne to trochę, prawdą? Cóż, proszę zatem przeczytać poniższe… Życzę miłego dnia, ciekawej, mam nadzieję, jak zwykle długiej i zawiłej lektury. Do zobaczenia wkrótce 😉

Czytaj »
opozycja demokratyczna

Władza na ulicy – nie teraz?

Wypada odpowiedzieć Cezaremu Michalskiemu. Jest zmorą tej nieistniejącej w Polsce debaty publicznej, że kiedy się pojawia jakaś propozycja,

Czytaj »
PiS

Tym państwu dziękujemy

Fala oburzenia przetoczyła się przez media z powodu przegłosowanej w Sejmie decyzji o podwyżkach pensji polityków na urzędach – w tym

Czytaj »
wybory prezydenckie

Logiczne trudności Realpolitik

Musimy dziś już organizować się do wyborów parlamentarnych. Wiedząc, że one mają wszelkie szanse odbyć się wcześniej niż za trzy lata. Do wyborów musi pójść ruch obywatelski, by na nowo zbudować ustrój wspólnego państwa, wyznaczyć reguły demokratycznej gry

Czytaj »

Kasprzak: – Jest mi wstyd za opozycję

Patrząc dziś na towarzystwo, które się właśnie ocknęło ze zdziwieniem w policyjnym państwie, zachowajmy przynajmniej pamięć. Nieco wyostrzmy również wrażliwość, nieco zwątpmy we własną pewność, bo niezupełnie mamy się czym pochwalić

Czytaj »
Paweł Kasprzak

Ponad 15% na Kasprzaka

W najbardziej prestiżowym okręgu wyborczym do Senatu, do którego płyną głosy nie tylko z Warszawy, ale i z całego świata, Paweł Kasprzak, kandydujący z Komitetu Wyborczego Wyborców „Obywatele RP”, zdobył 15,31% głosów

Czytaj »
Paweł Kasprzak

Zawodowi politycy i genetyczni demokraci

Kompromisów nie zawiera się ponad głowami tych, których one najbardziej dotykają. Kluczową wartością ludzi nieidealnych jest sposób, w jaki postępują z własnymi błędami

Czytaj »

Odpowiedź na „List prezydentów”

Dlaczego przedstawiamy Państwu te trzy listy jednocześnie, czego nie uczyniło żadne inne medium? Bo bez znajomości treści ich wszystkich trudno wyrobić sobie zdanie w opisywanej, ważkiej dla nas wszystkich sprawie, a właśnie pomoc w tym, poprzez dostęp do wszystkich informacji na konkretny temat, jest w naszej opinii jednym z podstawowych obowiązków obywatelskich mediów publicznych.

Czytaj »