Polityka: analizy, dyskusje, program

Nasze teksty mają ambicję służyć głębokiej politycznej zmianie. Chcemy, by media organizowały opinię publiczną i reprezentowały ją wobec polityków -- nie tylko rządzących. Chcemy również, by stały się miejscem rzetelnej debaty, w której wykuwa się wizja lepszej Polski, Europy i świata.

Celem jest obywatelskie społeczeństwo

Bez debaty polityka nie jest możliwa. Bez debaty publicznej niemożlliwa jest polityka demokratyczna. Bez mediów jako czwartej władzy w państwie nie ma mowy o demokracji, której instytucje należą do obywateli.

Wyobraź sobie, że zamiast bojkotować Orlen, który uczestniczy w zamachu na niezależne media, co dziesiąty wyborca opozycji przeznacza miesięcznie równowartość jednego litra benzyny na fundusz społecznych mediów.
Wesprzyj projekt obywatelskich mediów

Polityka: analizy, dyskusje, program

Nasze teksty mają ambicję służyć głębokiej politycznej zmianie. Chcemy, by media organizowały opinię publiczną i reprezentowały ją wobec polityków — nie tylko rządzących. Chcemy również, by stały się miejscem rzetelnej debaty, w której wykuwa się wizja lepszej Polski, Europy i świata.

W poszukiwaniu miliona zmarnowanych głosów – jak nie powtórzyć błędów z 2019 roku, część II

Posłowie klubów opozycyjnych już jutro powinni złożyć projekt nowelizacji załącznika 1 Kodeksu wyborczego, który zmieni na prawidłowe liczby wybieranych posłów. Projekt taki powinien uzyskać jednoznaczne poparcie wszystkich sił opozycyjnych

W pierwszej części artykułu o zmarnowanych głosach wyborców opozycji w wyborach w 2019 roku opisałem dwie kategorie utraconych głosów – partie, które nie mają zasięgu krajowego i głosy wyborców głosujących za granicą. Można o tym przeczytać TUTAJ

W drugiej części przyjrzę się dwóm pozostałym kategoriom:

  • Brak uaktualnionej liczby wybieranych posłów w okręgach wyborczych
  • Poparcie poniżej trzech mandatów w okręgu wyborczym

Brak uaktualnionej liczby wybieranych posłów w okręgach wyborczych

Według kodeksu wyborczego liczba wybieranych posłów w okręgach wyborczych powinna być skorelowana z aktualną liczbą mieszkańców w tych okręgach. Tak było w 2011 roku, kiedy pierwszy raz wybieraliśmy posłów według obecnie obowiązującej ordynacji wyborczej. Kodeks zakłada, że dla każdych wyborów, poza przedterminowymi, liczba wybieranych posłów w poszczególnych okręgach powinna być uaktualniana, aby uwzględnić zmiany demograficzne, które dzieją się w Polsce.

Metoda przeliczania mieszkańców na liczbę wybieranych posłów jest jednoznacznie opisana w art. 202 Kodeksu wyborczego. Państwowa Komisja Wyborcza wykonała stosowne obliczenia i ich wynik przesłała do Sejmu w piśmie skierowanym do marszałek Sejmu, pani Witek 21.10.2022. Teraz Sejm powinien znowelizować Kodeks wyborczy i w załączniku 1 zmienić liczby wybieranych posłów w okręgach wyborczych na prawidłowe. Dziś dotyczy to 21 okręgów wyborczych, w roku 2019 zmiany liczby wybieranych posłów powinny być dokonane w 10 okręgach. Marszałek Kuchciński zignorował jednak pismo PKW z wymaganymi zmianami, które dostał pod koniec 2018 roku i w pięciu okręgach, gdzie ludności przybyło, wybieraliśmy za mało posłów, a w innych pięciu (gdzie liczba ludności zmalała) wybieraliśmy po jednym pośle za dużo. Patrząc na wyniki poszczególnych kandydatów w okręgach wyborczych, możemy powiedzieć, kto powinien dziś zasiadać w Sejmie, a kto znalazł się tam wbrew regułom wyborczym kodeksu wyborczego.

PRZECZYTAJ TAKŻE: W poszukiwaniu miliona zmarnowanych głosów — jak nie powtórzyć błędów z 2019 roku, część I

Pięć osób, które zostały wybrane na posłów z naruszeniem zasady równości głosu wyborców to:  

  • Zbigniew Rau, okręg nr 9 – Łódź, PiS
  • Dobromir Sośnierz, okręg nr 31 – Katowice, Konfederacja
  • Danuta Nowicka, okręg nr 32 – Sosnowiec, PiS
  • Marek Kwitek, okręg nr 33 – Kielce, PiS
  • Robert Gontarz, okręg 34 – Elbląg, PiS

Miejsce tych osób w Sejmie powinny zająć:

  • Mariusz Jędrysek, okręg nr 3 – Wrocław, PiS
  • Michał Wawer, okręg nr 20 – powiaty podwarszawskie, Konfederacja
  • Jolanta Banach, okręg nr 25 – Gdański, SLD
  • Michał Kowalski, okręg nr 26 – Słupsk, PiS
  • Szymon Ziółkowski, okręg 39 – Poznań, Koalicja Obywatelska

Efekt netto tych zmian byłby taki, że w parlamencie mielibyśmy dwoje posłów opozycji więcej i dwóch posłów PiS mniej. Dla rozważań o zmarnowanych głosach wyborczych oznacza to, że w okręgu Gdańsk i Poznań zostały stracone głosy, które przy prawidłowej liczbie wybieranych posłów dałyby po jednym dodatkowym mandacie dla ppozycji w tych okręgach. W okręgu nr 25 to 34,8 tys. głosów, a w okręgu nr 39 – 21,4 tys., razem 56,2 tys. głosów.

W 2019 roku brak uaktualnienia liczby wybieranych posłów w okręgach wyborczych dotyczył 10 okręgów i skutkował utratą 56,2 tys. głosów partii opozycyjnych. Jeżeli Sejm nie dokona w najbliższych miesiącach koniecznych zmian i w wyborach do Sejmu w 2023 będziemy wybierać nieprawidłową liczbę posłów, możemy jasno powiedzieć – wybory nie będą uczciwe. W tych 21 okręgach wyborczych będzie głosowała ponad połowa wszystkich wyborców, a głosy tych wyborców nie będą równe, co jest wprost zapisane w Konstytucji jako wymóg stawiany wyborom do Sejmu.

W kontekście utraconych mandatów poselskich i głosów wyborczych możemy szacować, że opozycja może z tego powodu stracić 3-5 mandatów, czyli około 100 – 150 tys. głosów. Aby temu przeciwdziałać, posłowie klubów opozycyjnych już jutro powinni złożyć projekt nowelizacji załącznika 1 Kodeksu wyborczego, który zmieni na prawidłowe liczby wybieranych posłów. Projekt taki powinien uzyskać jednoznaczne poparcie wszystkich sił opozycyjnych. Alternatywnie taki projekt zmian może złożyć Senat. Projekt senacki miałby również ten walor, że zanim trafiłby do Sejmu, podlegałby głosowaniu wszystkich senatorów. Byłaby więc okazja do jasnego określenia, kto jest za a kto przeciw.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Nowe okręgi senackie zgodne z kodeksem wyborczym

Jeżeli projekt zmian trafiłby do marszałek Sejmu, PiS miałby wtedy wybór – albo poddać projekt pod głosowanie i samemu za nim zagłosować, albo przyznać, że zbyt boi się uczciwych wyborów i nie dopuścić do takiego głosowania. W tym drugim przypadku obowiązkiem nas wszystkich będzie jasne postawienie sprawy – wybory w 2023 nie są uczciwe, a winny temu jest PiS, który nie dopuścił do zmiany liczby wybieranych posłów w okręgach wyborczych, mimo iż taka zmiana wynika wprost z Kodeksu wyborczego. Dla wyborców już dziś deklarujących się jako opozycyjni względem PiS to w zasadzie bez znaczenia. Dla wielu osób, które dziś deklarują, że pójdą na wybory, ale nie wiedzą, na kogo zagłosują, taki przekaz może być decydującym czynnikiem ich wyborczej decyzji. Obecny stan, gdzie opozycja nie wypowiedziała się jednoznacznie za uaktualnieniem liczby wybieranych posłów w okręgach wyborczych, jest groźny, bo świadczy o przedkładaniu partyjnych kalkulacji ponad uczciwością wyborów.

Poparcie poniżej trzech mandatów w okręgu wyborczym

W wyborach w 2019 roku Zjednoczona Prawica zdobyła przynajmniej 3 mandaty w każdym z 41 okręgów wyborczych. Najniższy wynik w okręgu wyborczym PiS to 25,3% głosów uzyskane w Poznaniu. Zdobywanie po jednym mandacie w okręgu wyborczym przez konkurujące ze sobą listy partii opozycyjnych prowadzi zazwyczaj do zmarnowania dużej liczby głosów przez większość z tych partii. Przykładem może być okręg wyborczy nr 15 – Tarnów, gdzie listy uzyskały następujące wyniki:

Lewica z 5,9% poparcia zdobyła zbyt mało głosów, aby uczestniczyć w podziale mandatów w tym okręgu, to przypadek iluzji zasięgu krajowego, który opisałem w pierwszej części artykułu. KO i PSL z wynikami ponad 13% zdobyły po jednym mandacie, ale to było za mało, aby otrzymać drugi mandat poselski. W przypadku KO doprowadziło to do zmarnowania 19 048 głosów. Należy to rozumieć jako nadmiarowe głosy powyżej tych potrzebnych do zdobycia pierwszego mandatu w tym okręgu, które nie dały żadnego dodatkowego efektu wyborczego w postaci drugiego posła.

Remedium na to jest łączenie się partii opozycyjnych w większe koalicje, które mogą uzyskać wynik odpowiadający przynajmniej trzem mandatom w każdym okręgu wyborczym. Dla okręgu tarnowskiego, gdzie PiS regularnie cieszy się poparciem w granicach 60%, oznaczałoby to wspólną listę wszystkich ugrupowań opozycyjnych.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Debata o wspólnej liście wyborczej. Zakładajcie Obywatelskie Komitety Wyborcze!

W przypadku hipotetycznego startu w ramach jednej listy w 2019 roku opozycja demokratyczna mogłaby uzyskać następujący wynik:

Trzy partie opozycyjne uzyskały w okręgu nr 15 równo 1/3 głosów. Startując razem, mogłyby uzyskać 3 mandaty poselskie, czyli również 1/3 w dziewięciomandatowym okręgu wyborczym. Jest to wynik o  50% lepszy niż przy starcie na trzech różnych listach. Zapewne część wyborców mogłaby nie poprzeć takiej wspólnej listy. Kolumna „Nadmiarowe głosy” w tabeli powyżej pokazuje, ilu wyborców może utracić wspólna lista, bez konsekwencji utraty trzech mandatów. 12,1 tys. głosów to w odniesieniu do 115,5 tys. głosujących na KO, Lewicę i PSL ponad 10% głosujących. Taki był bufor na „zniechęconych jedną listą”, przy którym połączenie wyborczych sił przełożyłoby się na wygranie trzech, a nie dwóch mandatów.

Koalicja Obywatelska w 2019 roku miała zbyt małe poparcie, aby zdobyć 3 mandaty w 13 okręgach wyborczych, Lewica w 34, PSL w 30. Możemy powiedzieć, że startując na trzech listach opozycja naraziła się na utratę głosów na poziomie okręgów wyborczych 77 razy. Z powodu zbyt małego poparcia, niepozwalającego na zdobycie przynajmniej 3 mandatów poselskich w każdym okręgu wyborczym, trzy listy opozycji demokratycznej w 2019 roku straciły 673,9 tys. głosów. Jest to suma, która uwzględnia wpływ pozostałych czynników opisanych przeze mnie, które prowadziły do zmarnowania głosów.

Skuteczną metodą, która może zapobiec takiemu traceniu głosów w wyborach w 2023 roku, jest start opozycji na wspólnej liście wyborczej.  

Podsumowanie

Opozycja demokratyczna, startując w wyborach w 2019 roku na trzech listach, straciła łącznie 1,256 mln głosów. Na tę liczbę złożyły się cztery czynniki:

  • Iluzja, że wszystkie partie opozycyjne mają zasięg krajowy – 403,6 tys. straconych głosów.
  • Zmarnowane głosy wyborców głosujących za granicą – 122,1 tys. straconych głosów.
  • Brak uaktualnionej liczby wybieranych posłów w okręgach wyborczych – 56,2 tys. straconych głosów.
  • Poparcie poniżej trzech mandatów w okręgu wyborczym – 673,9 tys. straconych głosów.

1,256 mln głosów w odniesieniu do 8,959 mln oddanych głosów na listy KO, Lewicy i PSL daje 14% zmarnowanych głosów. W tak zdefiniowanych kategoriach PiS nie stracił w wyborach w 2019 ani jednego głosu. Utracone głosy są jednym z uroków metody przydziału mandatów metodą d’Hondta. Ani jednego mandatu nie traci ta lista wyborcza, której wynik w okręgu wyborczym pozwala zdobyć ostatni przydzielany mandat w tym okręgu. PiS również stracił część głosów, było ich 318 tys. Wszystkie dotyczyły przynajmniej czwartego mandatu w okręgu wyborczym i było to tylko 4% głosów oddanych na tę listę w skali kraju.

Opozycja, aby w wyborach w 2023 roku dojść do poziomu 4% zmarnowanych głosów, powinna dopilnować zmian liczby wybieranych posłów w okręgach wyborczych, które wynikają ze zmian demograficznych. Powinna też łączyć się w koalicje wyborcze, które pozwalają na uzyskanie przynajmniej trzech mandatów poselskich w każdym z 41 okręgów wyborczym – wynik uzyskany przez PiS w 2019 roku. Przy poparciu PiS, które w niektórych okręgach wyborczych utrzymuje się powyżej 55%, jest miejsce tylko na jedną wspólną listę partii opozycyjnych.   

O autorze

Dlaczego obywatelskie media są ważne? Chwila prawdy: Google Trends - zestawienie częstości wyszukiwania polityków w internecie

W dziale Polityka

Wash and go

W piątek rano (26 maja) ukazała się w Gazecie Wyborczej wnikliwa rozmowa Danuty Subbotko z generałem Januszem Noskiem,

Czytaj »

Stan rozmów

Jeśli wspólna lista opozycji jest niezbędna, a jest, to poważne rozmowy o niej należy prowadzić z Koalicją Obywatelską, bo to ona

Czytaj »

Wyborcy 18-24, głupcze

Dołożyłem się do zbiórki na Sondaż Obywatelski i nie żałuję. Wyniki sondażu nie będą miały realnego wpływu na ostateczny kształt list

Czytaj »

Program PiS i Jan Paweł II

Prezes Kaczyński ogłosił ostatnio, że partia rusza w teren rozmawiać z ludźmi. Podkreślał, że PiS to partia, która realizuje program. „PiS

Czytaj »

Obywatelski pakt senacki. Apel

Stwórzmy komitet na rzecz Obywatelskiego Paktu Senackiego – spróbujmy perswazji i presji, by skłonić cztery partie do udziału w sensownej

Czytaj »

Plotki o „Pakcie senackim”

Czwórka partii może wystarczyć w Warszawie. Ale nie wystarczy nawet w tych 61 okręgach, w których opozycja ma przewagę. Na pewno nie wystarczy, by jakikolwiek

Czytaj »

Koń lub Pakt Obywatelski

Obywatelski Pak Senacki? O co chodzi, po co obywatelski, skoro pakt senacki został uzgodniony i trwają rozmowy już tylko o personalnych szczegółach?

Czytaj »

Wielkie udawanie

Nie wszyscy śledzą uważnie i interesują się sprawami publicznymi. Mają do tego prawo, choć budzi to usprawiedliwione zastrzeżenia. „Nie

Czytaj »

Eksperyment

KO (PO) deklaruje chęć utworzenia wspólnej listy. Inna rzecz, że te propozycje Tuska mają -na ile zdołałem sprawdzić

Czytaj »
komitety obywatelskie

Rachunki krzywd i racja stanu

Podmiotem w wyborach musi być ruch obywatelski. Tylko on jest w stanie wygrać 276 mandatów, nie mówiąc o 305. I tylko on oraz jego przedstawiciele mają szansę zdobyć prawdziwe społeczne zaufanie, a ono przesądza o wszystkim. Musimy powtórzyć mobilizację i wynik z 1989 roku – inaczej przegramy wojnę nazajutrz po wygranej bitwie.

Czytaj »

Stan zagrożenia

Nad Europę i Stany Zjednoczone dotarła kolejna fala ekstremalnych upałów i towarzyszące jej inne zaburzenia klimatyczne zagrażające życiu

Czytaj »

Kosztowna nieobecność

Donald Tusk podsumował „na gorąco” i krótko czwartkowe „historyczne wydarzenie”, jak określił spotkanie przywódców europejskich w Kijowie

Czytaj »
KPO

Czy Unia „kupuje czas”?

Dzisiaj, po wstępnej dyskusji z początku tygodnia, Komisja Europejska powinna zaakceptować polski Krajowy Plan Odbudowy. W czwartek przyjęty

Czytaj »
wybory

Algorytm porażki

O Kaczyńskim, PiS-ie i całej tej zachłannej i pozbawionej skrupułów władzy pisać teraz nie będę. Dość już o tym pisałem. Dość

Czytaj »
polityka energetyczna

O „ruskim” to gazie piosenka

Dramatycznie niski jest poziom publicznej debaty w Polsce. O sprawach ważnych właściwie nie rozmawia się w ogóle. Dotyczy to polityków,

Czytaj »
pieniądze za praworządność

Różne sposoby na samobójstwo

Wczorajsza „Polityka” przyniosła ważny wywiad Jerzego Baczyńskiego z Donaldem Tuskiem. Polityk w Polsce, który powie: „Ani grosza dla

Czytaj »
Węgry

Węgrzy przegrali wybory

Węgrzy przegrali wybory. Brzmi to dziwnie, skoro ktoś je przecież na Węgrzech wygrał, a w demokracji wybory są zawsze wygraną. Tyle,

Czytaj »
Andrzej Duda

Orędzie Prezydenta

Oczywiście, że nie można mu wierzyć. Gdyby robił to, co powinien, by jego działania i decyzje były adekwatne do wypowiedzianych we wczorajszym orędziu słów,

Czytaj »
jedna lista

Kanonada

Żądania wspólnej listy wyborczej całej opozycji powinny być adresowane przede wszystkim do KO i Donalda Tuska – bo jego wezwania do jedności to polityczna mimikra, a nie żaden realny plan. Żądania powinny dotyczyć tego, jak tę listę konstruować, by dla pozostałych partii udział nie oznaczał samobójstwa. Słychać te żądania dziś powszechnie, zwłaszcza w Gazecie Wyborczej, ale nie tylko. Tkwi w tym paradoks, o którym warto chwilę pomyśleć – dlaczego teraz, a nie np. przed wyborami w 2019 roku, skoro to wtedy sytuacja była jednoznaczna, a dzisiaj nie jest? Przede wszystkim jednak ów postulat przybrał dziś postać politycznej kanonady, w której m.in. sam wziąłem udział. Tusk wzywa, pozostali odmawiają i to oni są celem artyleryjskiego ostrzału. Jego efekt zaczyna już być widoczny w sondażach. To nie tylko niesprawiedliwie jednostronna polityczna nawalanka, ale i gra bardzo niebezpieczna. Tak grać nie wolno. Zarówno z pryncypialnych, jak i strategicznych powodów. W tej grze głosy wszystkich polityków brzmią fałszywie. Próbujmy patrzeć trzeźwo, bez uproszczeń, bez wypierania rzeczywistości. To nie jest tekst „tożsamościowy” i na pewno nie ku pokrzepieniu serc. To jest tekst o tym, jak być może da się wygrać, a jak na pewno nie.

Czytaj »
wybory

Teraz jest właśnie na to czas!

Nie rozumiem i jak obserwuję (przynajmniej w mojej „bańce środowiskowej”) inni też nie rozumieją, a większość jeszcze oprócz tego jest okropnie

Czytaj »
Państwo PiS

Rozmowy w Genewie a sprawa polska

Polska nie tyle jest, co została podzielona na dwa zwalczające się obozy. Została podzielona przez konsekwentnie i w pełni świadomie prowadzoną

Czytaj »
TVN

PiS niszczy wolne media, bo tego chce

Kaczyński zrobił to, co planował. Uderzył i zmierza do likwidacji niezależnej od władzy, kontrolującej i demaskującej władzę, najsilniejszej i najpopularniejszej stacji

Czytaj »
Państwo PiS

Jakoś to będzie… Jak? Nieważne

Przez ten cholerny litewsko-polski romantyzm i sienkiewiczowskie awanturniczo-tkliwe powiastki o dzikich polach, w Polsce polityki nie traktuje się poważnie. Ciągle

Czytaj »
KOD; Komitet Obrony Demokracji; Prawybory

Do przyjaciółek i przyjaciół z KOD

Kandydujcie. Z obywatelskich list, nie z tych, które partie układają dla siebie. Zbudujmy obywatelską reprezentację, której głosu nie będzie już można po prostu zignorować, jak robiono to zawsze dotąd w odpowiedzi na wezwania do wspólnej listy, do prawyborów, do zdecydowanych działań poza parlamentem i do przeróżnych innych rzeczy – i jak zignorowano nasz głos z tą wyjątkową ostentacją, na którą w osłupieniu patrzyliśmy w czasie niesławnej, zawstydzającej i upokarzającej nas sejmowej owacji. Nie apelujmy już tylko do rozsądku i sumień polityków. Zmieńmy pozycje w ich kalkulacjach.

Czytaj »
aborcja

Mniejsze zło już nie istnieje

Z oskarżeniami swoich mamy oczywisty kłopot. Może jednak my wszyscy, którzy głosujemy we wciąż przegrywanych wyborach, chodzimy na demonstracje, robimy, co możemy lub chociaż myślimy, co zrobić się da, powinniśmy się wreszcie dowiedzieć, że politycy opozycji rozgrywają inny mecz niż my.

Czytaj »
Piotr Szczęsny

Kasprzak pisze do Tuska

W dniu 6 rocznicy wyborów z 2015 roku, kiedy PiS przejął samodzielnie parlamentarną większość po raz pierwszy w historii III RP (lub IV), Paweł Kasprzak w otwartym liście do Donalda Tuska formułuje 8 punktów możliwej mapy drogowej, która poprzez wyborcze zwycięstwo ma szansę zakończyć polski kryzys i polską wojnę.

Czytaj »
Unia Europejska

Jak nie wyjść z Unii?

To, że przekroczyliśmy granicę prowadzącą do wyjścia z Unii nie budzi dzisiaj już wątpliwości. Aktualny przekaz dnia PiS brzmi

Czytaj »
obywatelski sejm

Utopia Obywatelskiego Sejmu

Kiedy myślimy o wyborach, o tym, że one przesądzą o wszystkim, to oczywiście cel – to właśnie „wszystko”, o które toczy się gra – odsuwa na bok wszystkie inne sprawy. W wyborach startują partie i między bajki można spokojnie odłożyć marzenia o jakichś bezpartyjnych konstrukcjach i kandydatach. Żaden ruch społeczny – choćby był najsilniejszy – w wyborczej perspektywie nas nie interesuje. To błąd i o tym za chwilę. Ale trzeba przede wszystkim znać perspektywę i miarę, a więc wiedzieć to przede wszystkim, że dziś jest już bardzo jasne, że „pewniakiem” w wyborach – tą partią, której szanse w pokonaniu PiS są i pozostaną największe bez porównania z konkurentami na opozycji – jest PO z ową atomową bronią, którą jest w niej Donald Tusk. W tym sensie liczy się dzisiaj niemal tylko to. Można się na to zżymać i są ku temu powody, które sam znam aż nadto dobrze, ale to byłoby po prostu daremne.

Czytaj »
Koniec hegemonii 500 plus

Zdradzona rewolucja, zakonnica na pasach

Kilka faktów w cieniu burzy o Fundusz Odbudowy oraz dwa znakomite teksty, które gorąco polecam w Polityce świadczą o tym… – że zakonnica zaszła już w ciążę, proszę Państwa. Zbliża się właśnie do pasów, a nietrzeźwy za kierownicą jest nie tylko Komorowski, ale również Lewica i reszta polityków, polityczni badacze, komentatorzy i opinia publiczna. Czy wobec tego sam uważam się w tym towarzystwie za jedynego trzeźwego? Skądże – raczej po prostu czego innego się nałykałem.

Czytaj »
aborcja

Nigdy, przenigdy, nie będziesz szedł z nami

Oto przed nami Michnik-dziaders, ojciec chrzestny tych, co to polską demokrację, nas i nasze dzieci sprzedali chciwym, zdegenerowanym klechom. Ślepy na własne błędy i winy, arogancki, zarozumiały, wiecznie pouczający, wróg dzisiejszej antyklerykalnej rewolucji, odklejony od rzeczywistości, nierozumiejący współczesności, wart najwyżej wzruszenia ramion. Znajduję ledwie pojedyncze wyjątki wśród mnóstwa jakże chętnie i pewnie wypowiadanych potępień. Wielu moich serdecznych przyjaciół i wielu tych, z którymi w ostatnich latach stałem ramię w ramię w czasem niełatwych sytuacjach – wszyscy ci ludzie porządni i czasem przecież mądrzy albo dzisiaj Michnika nazywają tłustym kocurem, co to na III RP dorobił się majątku i wygody, albo skazują go na zapomnienie. Na nieważność. Niektórzy wprawdzie łaskawie i sprawiedliwie „uznają zasługi”, ale odmawiają jakiejkolwiek wagi temu, co Michnik mówi i pisze dzisiaj.

Czytaj »
Biedroń

Dziura po Ferencu. Prawybory, co z nimi dalej?

W poniedziałek, 15 marca, przecierając ze zdumienia oczy, oglądaliśmy zjazd wszystkich liderów politycznej opozycji na wspólne wystąpienie w Rzeszowie. Skład był taki, że aż wzrokiem szukałem Joe Bidena… Wygłupiam się złośliwie, bo patrzyłem na to z goryczą, kiedy się wszyscy inni cieszyli. Radość – to powinienem powiedzieć wyraźnie pomimo goryczy – jest w pełni uzasadniona. Choć jest też mocno głupkowata – co z kolei trzeba wygarnąć otwarcie. Wreszcie! Opozycja – cała! – popiera wspólnego kandydata w przedterminowych wyborach prezydenta miasta. Kandydat ma przy tym spore szanse. Przeciw niemu nie występuje Zjednoczona Prawica, ale prawica zdezintegrowana. Jest kandydat od Ziobry, jest od Gowina i jest z PiS. Odwrócone role.

Czytaj »
Cambridge Analityca

Wielka Rewolucja Idiotów

Nie wiem, jakie Państwo mają plany na dzisiaj, ale ja idę siedzieć. Na krótko: dwa dni raptem – nic wielkiego. Tymczasem zostawiam tekst, na który spodziewam się zastać trochę odpowiedzi, kiedy wyjdę. Przeczytam wtedy zapewne między innymi, jakim jestem symetrystycznym idiotą i zdradziecką szują. Niemniej skoro każdy ma prawo do własnych zmartwień i swoje żale wylewa bez skrępowania publicznie dzięki nowym mediom, to mam to prawo i ja. Moje zaś zmartwienia związane ze złą władzą są oczywiste. Niewarte więc szczególnej uwagi i nie tak poważne jak te, które wywołuje u mnie kondycja „naszej strony”, a zwłaszcza nikłość szans wobec samego tylko faktu istnienia stron. Samo ich istnienie i spór lub konflikt – to jest poniekąd niezależne od racji, które za każdą ze stron stoją. I jest od nich ważniejsze. Gdyby było inaczej, demokracja byłaby kiepskim wynalazkiem i od władzy ludu, siłą rzeczy niezupełnie roztropnego, wszyscy powinniśmy woleć raczej platońskie królestwo filozofów. Niejasne to trochę, prawdą? Cóż, proszę zatem przeczytać poniższe… Życzę miłego dnia, ciekawej, mam nadzieję, jak zwykle długiej i zawiłej lektury. Do zobaczenia wkrótce 😉

Czytaj »
opozycja demokratyczna

Władza na ulicy – nie teraz?

Wypada odpowiedzieć Cezaremu Michalskiemu. Jest zmorą tej nieistniejącej w Polsce debaty publicznej, że kiedy się pojawia jakaś propozycja,

Czytaj »
PiS

Tym państwu dziękujemy

Fala oburzenia przetoczyła się przez media z powodu przegłosowanej w Sejmie decyzji o podwyżkach pensji polityków na urzędach – w tym

Czytaj »
wybory prezydenckie

Logiczne trudności Realpolitik

Musimy dziś już organizować się do wyborów parlamentarnych. Wiedząc, że one mają wszelkie szanse odbyć się wcześniej niż za trzy lata. Do wyborów musi pójść ruch obywatelski, by na nowo zbudować ustrój wspólnego państwa, wyznaczyć reguły demokratycznej gry

Czytaj »